جهان بینی توحیدی

جهان بینی توحیدی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤

در متن واقعیت خود طی می‌کند ، یا می‌گیرد و یا می‌دهد ، و یا همه می‌گیرد و هم می‌دهد ، یعنی یا چیزی از واقعیت اشیاء دیگر را می‌گیرد و جزء واقعیت‌ خود می‌سازد و یا چیزی از واقعیت خود را تحویل بیرون می‌دهد و یا هر دو کار را انجام می‌دهد ، و به هر حال هیچ موجود مادی ثابت و یکنواخت باقی‌ نمی‌ماند . این خاصیت نیز شامل عموم موجودات این جهان می‌باشد .


از جمله ویژگیهای این موجودات وابستگی است . به هر موجودی که می‌نگریم‌ آن را ( ( وابسته " و " مشروط " می‌یابیم ، یعنی وجودش وابسته و مشروط به وجود یک یا چند چیز دیگر است ، بطوریکه اگر آن موجودات دیگر نباشند ، این موجود هم نخواهد بود . هرگاه در متن واقعیت این موجودات دقت‌ کنیم ، آنها را توام با " اگر " و یا " اگرها " ی زیادی می‌بینیم . در میان محسوسات ، موجودی نمی‌یابیم که بلاشرط و به طور مطلق ( رها از قید موجودات دیگر که بود و نبود سایر موجودات برایش یکسان باشد ) بتواند موجود باشد . همه وجودهایی " مشروط " می‌باشند ، یعنی هر کدام بر تقدیر وجود یک شی‌ء دیگر موجود می‌باشند و آن دیگری نیز به نوبه خود بر تقدیر وجود یک موجود دیگر و همین طور . . .