جهان بینی توحیدی - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٣

انسانی نیز هست ، زیرا مربوط است به آزادی و اختیار انسان . پس اعتقاد به اصل عدل در میان شیعه و معتزله یعنی اعتقاد به اصل آزادی انسان و مسؤولیت انسان و سازندگی انسان .
پرسشی که در مورد عدل الهی - غالبا خصوصا در عصر ما - اذهان را به خود متوجه می‌سازد در مورد برخی نابرابریهای اجتماعی است . می‌گویند چگونه‌ است که برخی از افراد ، زشت و برخی زیبا ، برخی سالم و برخی بیمار ، برخی افراد مرفه و متمکن و برخی تهیدست و نیازمندند ؟ آیا این نابرابریها برخلاف اصل عدل الهی نیست ؟ آیا لازمه عدل الهی این نیست که‌ همه افراد از نظر ثروت ، عمر ، فرزندان ، مقامات اجتماعی ، شهرت و محبوبیت متساوی باشند و هیچ گونه تفاوت و اختلافی در کار نباشد ؟ آیا مسؤول این نابرابریها جز قضا و قدر الهی چیز دیگری می‌تواند باشد ؟ ریشه این سؤال و این ابهام دو چیز است : یکی عدم توجه به کیفیت جریان قضا و قدر الهی . سؤال کننده خیال کرده‌ است قضا و قدر الهی مستقیما عمل می‌کند [١] ، مثلا ثروتها مستقیما بدون‌ وساطت هیچ سبب و عاملی از خزانه غیب الهی حمل می‌شود و به در خانه مردم‌ تقسیم می‌شود و همچنین سلامتها ، زیبائیها ، قدرتها ، مقامها ، محبوبیتها ، فرزندان و سایر موهبتها . به این نکته توجه نشده است که هیچ نوع روزی‌ای‌ - چه مادی ، چه معنوی - مستقیما از خزانه غیب تقسیم نمی‌شود ، بلکه قضای‌ الهی ، یک نظام به وجود آورده است و منشا یک سلسله سنتها و قانونها شده