انداختن نیروهای آنها یا به فحشاء و هرزگی افتادن انسانها و یا تباهی‌ جامعه انسانی و انحطاط مجتمع انسانی باشد ، خود دلیل قاطعی است بر اینکه‌ این مدعی در دعوی خودش صادق نیست اقبال لاهوری در اینجا نیز سخن ارزنده‌ ای دارد ، می‌گوید : " راه دیگری برای داوری کردن در ارزش تجربه دینی یک پیغمبر ( حقیقی‌ بودن رسالتش و واقعیت داشتن اتصال درونی‌اش با خدا ) آزمودن انواع‌ انسانیتی است که ایجاد کرده و نیز توجه به آن جهان فرهنگ و تمدنی است‌ که از رسالت وی برخاسته است " [١] .

٦ درگیری و مبارزه

درافتادن با شرکها ، خرافه ها ، جهالتها ، ساخته های خیالبافانه ، ظلمها و ستمها و ستمگریها یکی دیگر از علائم و نشانه های صداقت پیامبری‌ یک مدعی پیامبری است ، یعنی محال است که یک نفر پیامبر واقعی از جانب خدا برگزیده شود و در پیامش چیزی باشد که بوی شرک بدهد و یا به‌ کمک ظالم و ستمگر بشتابد و ظلم و بی‌عدالتی را تایید نماید و یا در برابر شرکها ، جهالتها ، خرافات و ستمگریها سکوت کند و به ستیزه و مبارزه‌ برنخیزد .
توحید ، عقل ، عدل از اصول دعوت همه پیامبران است و تنها دعوت‌ افرادی که در این مسیر دعوت می‌کنند ، قابل مطالعه و مطالبه دلیل و معجزه‌ است ، یعنی اگر شخصی در پیام خود چیزی بر ضد

[١] " احیای فکر دینی در اسلام " ، ص . ١٤٤