اگر به کسی نیکی کردی و او حق شناسی نکرد ، ترا به کار نیک بی‌میل‌ نگرداند ، که به جای او از تو کسی حق شناسی خواهد کرد که تو به او هیچ‌ نیکی نکرده ای و تو بیش از آن مقدار که کافر نعمت حق تو را ضایع کرده‌ است ، از ناحیه آن بیگانه بهره مند خواهی شد خداوند نیکوکاران را دوست‌ می‌دارد . یعنی جهان در مجموع خود یک دستگاه مرتبط و یک ارگانیسم زنده است تو انتظار نداشته باش که پاسخ نیکی را از همان نقطه دریافت کنی که در آن‌ نقطه نیکی از تو سر زده است احیانا نیکی در نقطه ای از تو سر می‌زند و تو پاسخ و پاداش آن را از نقطه ای دیگر که انتظار آن را نداری دریافت‌ خواهی کرد چرا ؟ چون جهان خدا دارد و خدا نیکوکاران را دوست دارد .

تو نیکی می‌کن و در دجله انداز

که ایزد در بیابانت دهد باز

. ١١ بعد از این جهان ، جهانی دیگر است آن جهان ، جهان ابدیت و جهان‌ پاداش و کیفر اعمال است . . ١٢ روح انسان حقیقتی جاودانه است انسان نه تنها در قیامت به صورت‌ زنده‌ای محشور می‌شود ، در فاصله دنیا و قیامت از نوعی حیات که حیات‌ برزخی نامیده می‌شود و از حیات دنیوی قوی تر و کامل تر است بهره مند است در حدود بیست آیه از قرآن به حیات انسان در حال پوسیدگی بدن در فاصله مرگ و قیامت دلالت دارد . . ١٣ اصول و مبادی اولی زندگی ، یعنی اصول انسانیت و اخلاق ، اصولی‌ ثابت و جاودانه است آنچه متغیر است و نسبی است فروع است نه اصول‌ چنین نیست که انسانیت در عصری چیزی باشد و در عصر دیگر بکلی مغایر با او ، مثلا در عصری انسانیت در ابوذر بودن ، و در عصر دیگر در معاویه بودن‌ باشد ، بلکه اصولی که به