از کجا آمده است ؟ به کجا می‌رود ؟ در کجا هست ؟ چگونه باید باشد ؟ چه باید بکند ؟ انسان قرآن آنگاه که به این پنج سؤال عملا درست پاسخ گفت سعادت‌ واقعی‌اش در این جهان که هست و در جهانی که باید برود تامین می‌گردد . این انسان برای اینکه بداند از کجا آمده و از چه منبعی آغاز شده است‌ باید خدای خود را بشناسد ، و برای اینکه خدای خود را بشناسد باید در جهان‌ و انسان به عنوان آیات آفاقی و انفسی مطالعه کند و در عمق وجود و هستی‌ تعمق نماید . و برای اینکه بداند به کجا می‌رود ، باید درباره آنچه قرآن آن را " بازگشت به خدا " می‌نامد ، یعنی معاد و حشر اموات ، هراسهای قیامت و نعمتهای جاویدان و عذابهای سخت و احیانا جاویدان آن و بالاخره مراحل و منازلی که در پیش دارد تامل کند و از آنها آگاهی یابد و بدانها اعتقاد پیدا کند و ایمان آورد و خدا را همچنانکه اول و نقطه آغاز موجودات‌ می‌شناسد ، آخر و نقطه بازگشت موجودات نیز بشناسد . و برای اینکه بداند در کجا هست ، باید نظامات و سنن جهان را بشناسد و مقام و موقع انسان را در میان سایر موجودات درک کند و خود را در میان‌ موجودات باز یابد . و برای اینکه بداند چگونه باید باشد ، باید خلقها و خویهای انسانی را بشناسد و خودش را بر اساس آن خلقها و خویها بسازد .