" اگر سه نفر با هم مسافرت می‌کنید ، یک نفرتان را به عنوان رئیس و فرمانده انتخاب کنید " .
در دستگاه خود در مدینه تشکیلات خاص ترتیب داد ، از آن جمله جمعی‌ دبیر به وجود آورد و هر دسته ای کار مخصوصی داشتند : برخی کتاب وحی‌ بودند و قرآن را می‌نوشتند ، برخی متصدی نامه های خصوصی بودند ، برخی عقول‌ و معاملات مردم را ثبت می‌کردند ، برخی دفاتر صدقات و مالیات را می‌نوشتند برخی مسؤول عهدنامه ها و پیمان نامه ها بودند در کتب تواریخ از قبیل تاریخ یعقوبی و التنبیه و الاشراف مسعودی و معجم البلدان بلاذری و طبقات ابن سعد ، همه اینها ضبط شده است .

روش تبلیغ

در تبلیغ اسلام سهلگیر بود نه سختگیر ، بیشتر بر بشارت و امید تکیه‌ می‌کرد تا بر ترس و تهدید به یکی از اصحابش که برای تبلیغ اسلام به یمن‌ فرستاد دستور داد که : « یسرو لا تعسر و بشر و لا تنفر » [١] .
آسان بگیر و سخت نگیر ، نوید بده ( میلها را تحریک کن ) و مردم را متنفر نساز ! در کار تبلیغ اسلام تحرک داشت به طائف سفر کرد ، در ایام حج در میان‌ قبایل می‌گشت و تبلیغ می‌کرد ، یک بار علی ( علیه السلام ) و بار دیگر معاذبن جبل را به یمن برای تبلیغ فرستاد ،

[١] صحیح بخاری ، ج ٥ ، ص ٢٠٤ و افعال به صورت تثنیه است .