٣- وَ حَلائِلُ‌ [١] أَبْنائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلابِكُمْ. «و همسران فرزندانتان كه از نسل شما هستند». در حقيقت تعبير «مِنْ أَصْلابِكُمْ» (فرزندانى كه از نسل شما باشد) براى اين است كه روى يكى از رسوم غلط دوران جاهليّت خط بطلان كشيده شود، زيرا در آن زمان معمول بود افرادى را به عنوان فرزند خود انتخاب مى‌كردند، يعنى كسى كه فرزند شخص ديگرى بود به نام فرزند خود مى‌خواندند و فرزند خوانده مشمول تمام احكام فرزند حقيقى بود، و به همين دليل با همسران فرزند خوانده خود ازدواج نمى‌كردند. فرزندخواندگى و احكام آن، در اسلام به كلّى بى‌اساس شمرده شده است.

٤- وَ أَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ: «و براى شما جمع در ميان دو خواهر ممنوع است» يعنى ازدواج با دو خواهر در زمان واحد مجاز نيست، بنابراين اگر ازدواج با دو خواهر يا بيشتر در زمانهاى مختلف و بعد از جدائى از خواهر قبلى انجام گيرد، مانعى ندارد.

از آنجا كه در زمان جاهليّت جمع ميان دو خواهر رائج بود، و افرادى مرتكب چنين ازدواجهائى شده بودند قرآن بعد از جمله فوق مى‌گويد: «إِلَّا ما قَدْ سَلَفَ» يعنى اين حكم (همانند احكام ديگر) عطف به گذشته نمى‌شود، و كسانى كه قبل از نزول اين قانون، چنين ازدواجى انجام داده‌اند كيفر و مجازاتى ندارند، اگر چه اكنون بايد يكى از آن دو را انتخاب كرده، و ديگرى را رها كنند.

رمز اينكه اسلام از چنين ازدواجى جلوگيرى كرده شايد اين باشد، كه دو خواهر به حكم نسب و پيوند طبيعى نسبت به يكديگر علاقه شديد دارند، ولى به هنگامى كه رقيب هم شوند طبعاً نمى‌توانند آن علاقه سابق را حفظ كنند، و به اين ترتيب يك نوع‌ تضاد عاطفى‌ در وجود آنها پيدا مى‌شود، كه براى زندگى آنها زيان بار است، زيرا دائماً انگيزه «محبّت» و انگيزه «رقابت» در وجود آنها در حال كشمكش و مبارزه‌اند. [٢]

[١]- «حلائل» جمع «حليله» از مادّه «حل» به معنى زنى است كه بر انسان حلال است، و يا از ماده «حلول» به معنى زنى است كه با مردى در يك محل زندگى و آميزش جنسى دارد.

[٢]- تفسير نمونه ٣/ ٣٢٦