يكصد و هشتاد پرسش و پاسخ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٩ - ٤٦- حقيقت اسرارآميز وحى چيست؟
فراموش نكنيد قلمرو علم (البته آنها هرجا علم مىگويند به معنى علوم تجربى و طبيعى است) جهان ماده است، معيارها و ابزارهائى كه براى مباحث علمى پذيرفته شده آزمايشگاهها، تلسكوپها، ميكروسكوپها و سالنهاى تشريح همه در همين محدوده كار مىكنند، اين علوم با اين ابزارها و معيارها مطلقاً در مورد خارج از محدوده عالم مادّه نمىتواند سخن بگويد، نه نفى و نه اثبات، دليل آن هم روشن است، و آن اينكه اين معيارها توانائى محدود، و قلمرو خاصى دارند.
بلكه ابزار هر يك از علوم طبيعى، نيز براى علم، ديگر فاقد توانائى و كاربرد است، فى المثل اگر ميكرب سل را در پشت تلسكوپهاى عظيم نجومى نبينيم نمىتوانيم آن را انكار كنيم، و يا اگر سيّاره پلوتون با ميكرسكوپها و ذرهبينها قابل مشاهده نباشد نبايد زير سؤال قرار گيرد!
ابزار شناخت در هر جا متناسب همان علم است، و ابزار شناخت براى ما وراء طبيعت چيزى جز استدلالات نيرومند عقلى كه راه ما را به سوى آن جهان بزرگ باز مىكند نخواهد بود.
آنها كه علم را از قلمروش خارج مىكنند در حقيقت نه عالمند و نه فيلسوف، مدعيانى هستند خطاكار و گمراه.
ما همين اندازه مىبينيم كه مردانى بزرگ آمدند و مسائلى به ما ارائه كردهاند كه از قدرت بشر خارج است و ارتباط آنها را با خارج از جهان ماده مسلم مىسازد، اما اين ارتباط مرموز چگونه است؟ براى ما روشن نيست، مهم اين است كه ما مىدانيم چنين ارتباطى وجود دارد. [١]
[١]- تفسير نمونه ٢٠/ ٤٩٦