اطلاعات نظامی در اسلام - مناصره، عبدالله علي سلامه محمد؛ مترجم عبدالحسين بينش - الصفحة ٥٠ - مطلب ششم اطّلاعات نظامى جديد (از قرون وسطى تا كنون)
«سوئدىها دربارۀ ما بيش از خود ما مىدانند.» [١]
در اواخر قرن هجدهم و اوايل قرن نوزدهم، ميان مأموريت سازمان امنيت داخلى و گردآورندگان اخبار خارجى اختلاف شديدى بروز كرد. به دنبال آن در كشورهاى بزرگ سازمانهاى مستقلى پديد آمد و هر كدام از دو سازمان براى انجام مأموريتهاى مهمّ خود زير نظر كارشناسان مستقل كار مىكردند.
آلن دالِس به خدمات بزرگ سازمان اطّلاعات اروپا در قرن نوزدهم اشاره مىكند كه سرپرستى آنها نه با حكومتها بلكه با خاندان روچيلد يهودى بود. اين خاندان به منظور خدمت به سرمايهداران اخبار را پيش از آنكه حكومتها بر آنها دستيابند، كسبمىكرد. [٢]
مردان شيتبر در سال ١٨٧٠م موظف بودند كه در كنار دستيابى به تمامى اخبار آلمان و فرانسه، مانع دست يافتن جاسوسها به اخبار نظامى پروس گردند و به منظور مبارزه با جاسوسى، سازمان ضدّ اطّلاعات را ايجاد كردند. [٣]
در نيمۀ دوم قرن نوزدهم، تلاش دايرۀ ضدّ اطّلاعات گسترش يافت، زيرا دولتهاى بزرگ به شناخت تجهيزات ضد اطّلاعاتى همّت گماردند. حجم و توانايى اين دستگاهها بهويژه پس از پيدايش تحول در ساخت هواپيما و به كارگيرى مخابرات با سيم و بى سيم، - كه بهطور كلى باعث تقويت وضعيت اطّلاعات گرديد-افزايش يافت. همين طور اوضاع و احوالى كه با جنگ جهانى اوّل [٤]همراه شد، به تلاشهاى اطّلاعاتى، بهويژه از سوى دولتهاى بىطرف و مجاور دولتهاى در حال جنگ كمك كرد. [٥]
[١] -ر. ك: صلاح نصر، حرب العقل و المعرفة، ص ١٩.
[٢] -ر. ك: احمد هانى، الجاسوسية بين الوقاية و العلاج، ص ٤٤؛ صلاح نصر، حرب العقل و المعرفة، ص ٢٢.
[٣] -صلاح نصر، حرب العقل و المعرفة، ص ٣٨٥؛ احمد هانى، الجاسوسية بين الوقاية و العلاج، ص ٤٤؛ حرب الاستخبارات، ص ٣٢؛ الحرب العالمية الثالثه، ص ٤٠.
[٤]
[٥] -ر. ك: هيثمالايوبى و همكاران، موسوعةالعسكرية، ج١، ص٦٢؛ حافظ ابراهيم خيرالله، عالم الاستخبارات، ص ٥؛ احمد عطية الله، القاموس السياسى، ص ١١٦٢.