مسؤوليت گردآورى، ثبت و دسته بندى و ارسال اخبار، يكى از كارهاى لازم براى ترسيم نقشۀ هر كارى با هر هدف يا هر ابزار و يا در هر زمينه‌اى است؛ و دستگاه‌هاى اطّلاعاتى در سطوح گوناگون در اين زمينه فعّاليّت مى‌كنند. اطّلاعات، خواه نظامى يا امنيّتى يا استراتژيكى در يك نقطه مشتركند و آن سرعت عمل در به دست آوردن بيش‌ترين اطّلاعات با حداكثر دقت و روشنى است. [١]

در جنگ بدر، رسول خدا (ص) مى‌خواست بداند كه چه كسانى از قريش براى جنگ با وى بيرون آمده‌اند؟ چند نفرند و به كجا رسيده‌اند؟ به اين منظور يك گروه گشتى فرستاد تا اخبار دقيق آنان را كشف كند. اين گروه دو غلام قريشى را سرگرم آبكشى ديدند و آنان را نزد پيامبر (ص) آوردند. آن حضرت براى كسب اخبار دقيق و به موقع، خودش از آن دو بازجويى كرد و متوجه شد كه قريش در عدوة القصوى هستند و تعدادشان بين نهصد تا هزار نفر است؛ و همۀ اشراف قريش به جنگ آمده‌اند. [٢]

كسب اخبار سرّى و حساس و آن‌هايى كه هيچ كس جز افراد مسؤول و يا شريك در مسؤوليت نبايد از آن‌ها اطلاع داشته باشند، صفت اختصاصى عنصر اطّلاعاتى است. مفهوم اين سخن آن است كه هرچه اخبار سرّى بيش‌تر و متراكم‌تر و در عين حال دقيق تر و واقعى‌تر و مطمئن‌تر باشد، نشان دهندۀ حرفه‌اى بودن عنصر اطّلاعاتى است. [٣]بنابر اين، بر اوست كه به تهيّه اخبار دقيق در زمان مناسب مبادرت كند.

ويژگى چهاردهم: شجاعت و دليرى

مسلمانان نيروهاى اطّلاعاتى‌شان را ازميان كسانى‌كه به‌شجاعت و دلاورى مشهور بودند،

[١] -ر. ك: المجلة العسكرية، شمارۀ ١٩٨، ص ١٢٦ و ١٢٨؛ مجلة الاقصى، شمارۀ ٦٢٠، ص ٣٢؛ اكرم ديربى، الوجيز فى الحرب، ص ١٣٠-١٣١؛ محمود شيت خطاب، دروس فى الكتمان من الرسول القائد، ص ١٣-١٤.
[٢] -ر. ك: صحيح مسلم، چاپ اوّل، حديث شمارۀ ١٧٧٩، ص ٣، ص ١٤٠٣-١٤٠٤؛ ابو داوود، سنن، حديث شمارۀ ٢٦٨١، ج ٣، ص ٥٨؛ محمود شيت خطاب و همكاران، اقتباس النظام العسكرى، ص ١٦٨.
[٣] - ر. ك: مجلة الاقصى، شمارۀ ٦٢٠، ص ٣٢-٣٣؛ صلاح نصر، حرب العقل و المعرفة، ص ١١٠؛ ترجمۀ جبرائيل‌بيطار، المظاهر العسكريه للصراع العربى الاسرائيلى، مؤسسة العربيه للدراسة و النشر، چاپ دوم، بيروت،١٤٠٠ ه‌-١٩٨٠ م، ص ٣٢٣-٣٢٤.