اطلاعات نظامی در اسلام - مناصره، عبدالله علي سلامه محمد؛ مترجم عبدالحسين بينش - الصفحة ١٦٩ - ويژگى دوازدهم قدرت تغيير قيافه دادن
بيان مىكند و مىگويد: محمّد پيش از اين هرگز با قومى چون ما نجنگيده است. او تا كنون با كسانى كه از جنگ چيزى نمىدانند، رو به رو شده و بر آنها پيروز گرديده است. سحرگاه كه فرا رسيد، چارپايان، زنان و كودكان را بگذاريد و حمله را آغاز كنيد، غلاف شمشيرهايتان را بشكنيد و با بيست هزار شمشير با او رو به رو شويد؛ مانند يك مرد واحد حمله كنيد و بدانيد كه آغاز كنندۀ حمله برندۀ جنگ است. [١]
به اين ترتيب رسول خدا (ص) توانست به وسيلۀ نيروى اطّلاعاتىاش به نيّات دشمن پى ببرد و سخنان فرماندهشان را بشنود و از نقشۀ جنگى آنها آگاه گردد.
ويژگى دوازدهم: قدرت تغيير قيافه دادن
عنصر اطّلاعاتى موفق، كسى نيست كه خوب تغيير قيافه مىدهد، بلكه كسى است كه نياز به تغيير قيافه دادن ندارد. او پيش از آنكه مرد هوش و فراست باشد، مرد كار حرفهاى است و پيش از آنكه مرد شجاعت باشد، مرد تحمل سختى است. [٢]
رسول خدا (ص) براى سازمان اطّلاعات خود شيوۀ خاصّى برگزيد. آن حضرت به جاسوسانش توصيه مىكرد، از هر كارى كه موجب لو رفتن آنها مىشود، خوددارى كنند و كسى را نكشند.
در جنگ خندق حذيفة بن يمان را به عنوان جاسوس نزد قريش فرستاد و فرمان داد تا هنگام بازگشت، دست به كارى [خلاف وظيفهاش]نزند. [٣]همچنين ابو حَدرَد اَسْلمى را فرستاد تا بهطور ناشناس ميان هوازن بماند و از كارشان آگاه شود و اخبارشان را به وى گزارش دهد و او نيز چنين كرد. [٤]نعيم بن مسعود نيز هنگامى كه مأمور شد ميان قريش و غطفان، از يك سو، و يهود، از سوى ديگر، اختلاف بيندازد، توانست خونسردى خود را
[١] -ر. ك: محمد فرج، العبقرية العسكريه فى غزوات الرسول، ص ٥٨٧-٥٨٩؛ محمود شيت خطاب و همكاران، اقتباس النظام العسكرى، ص ١٧٠-١٧١.
[٢] -ر. ك: احمد هانى، الجاسوسية بين الوقاية و العلاج، ص ٧٨؛ ابو بكر الهروى، التذكرة الهرويه، ص ٧٩.
[٣]
[٤]