معاد از ديدگاه قرآن و روايات

معاد از ديدگاه قرآن و روايات - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٩٩

تطاير كتب يا نامه‌هاى اعمال‌ معاد از ديدگاه قرآن و روايات ١١٠ چيزهايى كه مورد حساب قرار مى‌گيرند ص : ١٠٩ تطاير كتب از اصطلاحات علم كلام است كه از واژه قرآنى «طائر» گرفته شده است و طائر هر چند به معناى پرنده است؛ ولى در اينجا اشاره به چيزى است كه در ميان عرب معمول بوده كه به وسيله پرندگان فال نيك و بد مى‌زدند، قرآن در حقيقت مى‌گويد: فال نيك و بد چيزى جز اعمال شما نيست كه پرونده آن به گردنتان آويخته است. «١» «وَ كُلَّ انْسانٍ الْزَمْناهُ طائِرَهُ فى‌ عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى‌ بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسيباً» «٢» و هر انسانى، اعمالش را بر گردنش آويخته‌ايم؛ و روز قيامت، كتابى براى او بيرون مى‌آوريم كه آن را در برابر خود گشوده مى‌بيند! (اين همان نامه اعمال اوست!)- (و به او مى‌گوييم:) كتابت را بخوان، كافى است كه امروز خود حسابگر خويش باشى! با توجه به آيه قبل، (كهف آيه ٤٩) مراد از «طائر» خود عمل انسان است و ملازمت آن در گردن انسان به اين است كه سود و زيانش به خود انسان برمى‌گردد. «٣» ثبت آثار اعمال و آثارى كه انسان بعد از خود به يادگار مى‌گذارد نيز نوشته و ضبط مى‌گردد.
قرآن در اين باره مى‌فرمايد:
«وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ اثارَهُمْ» «٤» آنچه را كه آنان از پيش فرستادند و آثارشان را مى‌نويسيم.
ممكن است انسان از دنيا برود، ولى آثارى داشته باشد آن آثار هم در نامه عمل نوشته مى‌شود. امام صادق (ع) در اين زمينه فرمود: بهترين چيزهايى كه انسان بعد از