معاد از ديدگاه قرآن و روايات - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٣٤
زمينه سازهاى ياد مرگ و قيامت چيزهاى مختلفى وجود دارد كه باعث مىشود انسان از خواب غفلت بيدار شده و به يادمرگ باشد و در پىآن، به تكاپوى اصلاحكار خويش برآيد. به برخى از آنها اشاره مىشود:
١- تلاوت آيات قرآن:
معاد از ديدگاه قرآن و روايات ٤٤ معصومين و آرزوى مرگ ص : ٤٣ يكى از مرضهاى روحى غفلت است و تلاوت آيات قرآن در زمينههاى مختلف مانند مرگ، قيامت، بهشت، جهنّم و تفكّر در آيات ثواب و عذاب، انسان را متنبه مىسازد.
پيامبر (ص) فرمود:
«لاتَغْفُلْ عَنْ قَرائَةِ الْقُرْانِ فَانَّ الْقُرْانَ يُحْيِى الْقَلْبَ» «١» از قرائت قرآن غافل نشو؛ زيرا قرآن، دل را زنده مىكند.
همچنين على (ع) فرمود:
«انَّ احْسَنَ الْقِصَصِ وَ ابْلَغَ الْمَوْعِظَةِ وَ انْفَعَ التَّذَكُّرِ كِتابُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ» «٢» نيكوترين داستان، رساترين موعظه و نافعترين يادآورى، كتاب خداى عزّوجلّ است.
٢- تشييع جنازه:
عامل مؤثر ديگر براى ياد مرگ، تشييع جنازه است؛ البته اگر با ديده عبرت همراه باشد. حضرت على (ع) جنازهاى را تشييع مىكرد. هنگامى كه جنازه را در قبر گذاشتند، اهل و فاميلهاى جنازه، گريه و زارى را شروع كردند. پس حضرت فرمود:
«اما وَاللَّهِ لَوْ عايَنُوا ما عايَنَ لَأَذْهَلَهُمْ ذلِكَ عَنِ الْبُكاءِ اما وَاللَّهِ انَّ لَهُ عَلَيْهِمْ لَعَوْدَةً ثُمَّ عَوْدَةً حَتَّى لايُبْقى مِنْهُمْ احَداً ثُمَّ قامَ فيهِمْ فَقالَ: اوصيكُمْ عِبادَاللَّهِ بِتَقْوَى اللَّهِ الَّذى ضَرَبَ لَكُمُ الْأَمْثالَ وَ وَقَّتَ الْاجالَ» «٣»