معاد از ديدگاه قرآن و روايات

معاد از ديدگاه قرآن و روايات - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٥٤

آنان فرمانبر او هستند. از اين رو، گاهى گرفتن جانها به آنان نسبت داده شده است؛ گرچه مسؤول كلّ اين كار، حضرت عزرائيل است:
«الَّذينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمى‌ انْفُسِهِمْ» «١» همانها كه فرشتگان (مرگ) روحشان را مى‌گيرند در حالى كه به خود ظلم كرده بودند! حضرت على (ع) در جواب سؤال كننده‌اى فرمود:
«... و آنچه بيان كردى از آيات قبض روح مانند قول خداوند «قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذى‌ وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ الى‌ رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ» و قول خداوند «اللَّهُ يَتَوَفَّى الْانْفُسَ حينَ مَوْتِها» و قول خداوند «تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا وَ هُمْ لايُفَرِّطُونَ» و قول خداوند «الَّذينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمى‌ انْفُسِهِمْ» و قول خداوند «تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمْ»، پس بدان خداوند تبارك و تعالى، تدبير امور خود را به هر كيفيتى كه بخواهد، انجام مى‌دهد و مخلوقات خود را به هر كارى كه بخواهد مى‌گمارد. خداوند ملك الموت را بر قبض روح بندگان خاص خود كه اراده كرده است، گماشته تا ارواح آنان را قبض كند و دسته‌اى از فرشتگان خاص خود را براى قبض روح افرادى از بندگان خود كه اراده كرده، قرار داده است. فرشتگانى را كه خداوند عزّوجلّ، نام آنان را برده است، مأمور افراد مشخصى از مخلوقات خود كرده است. خداوند، امور را به هر كيفيتى كه اراده كند و مشيّتش تعلّق بگيرد، تدبير مى‌كند ...، كافى است تو را كه بدانى خداوند متعال زنده مى‌كند و مى‌ميراند و اوست كه قبض ارواح را به دست هر كسى از ملائكه‌اش يا غير آنها كه بخواهد، انجام دهد.» «٢»