طور كه در بعضى از مراحل بر دهانها مهر زده مى‌شود و تنها اعضا و جوارح انسان به سخن درآمده و شهادت مى‌دهند. «١» چيزهايى كه مورد سؤال واقع مى‌شود ابو برده اسلمى مى‌گويد: از رسول خدا (ص) شنيدم كه فرمود: بنده‌اى در روز قيامت قدم از قدم بر نمى‌دارد تا اينكه از چهار چيز از او سؤال شود: از جسمش كه آن را در چه راهى كهنه كرده، از عمرش كه آن را در چه راهى فانى نموده، و از مالش كه آن را از كجا كسب كرده و در كجا مصرف نموده و از دوستى ما اهل بيت. «٢» و نيز در آيه‌اى از قرآن چنين آمده است:
«انَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ اولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْئُولًا» «٣» همانا گوش و چشم و قلب، همگى مورد سؤال قرار خواهند گرفت.
مردى به امام صادق (ع) عرض كرد: من همسايگانى دارم كه داراى كنيزان خواننده هستند و موسيقى مى‌نوازند. بسا براى قضاى حاجت مى‌روم و صداى آنان را مى‌شنوم آيا مى‌توانم نشستن خود را طولانى كنم و بشنوم؟ امام صادق (ع) فرمود: آيا نشنيده‌اى كه خداوند متعال فرمود:
«انَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ اولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْئُولًا» «٤» بر اساس بعضى از روايات، مردم در مورد اهل‌بيت (ع) نيز مورد سؤال قرار مى‌گيرند.
امام رضا (ع) بعد از آن كه شخصى آيه «لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعيمِ» را به آب خنك و طعام تفسير كرده بود، فرمود: پدرم مى‌فرمود اين سخن نزد پدرم (امام صادق) گفته شد و او خشمگين گرديد، و فرمود: خداوند از آنچه بر بندگانش تفضل كرده، نمى‌پرسد و بر آنان‌