معاد از ديدگاه قرآن و روايات - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٥٠
بگونهاى از خداى عزّوجلّ بترس كه اگر نيكى جن و انس را براى او بياورى (و انجام دهى) تو را عذاب مىكند و بگونهاى به خداوند اميدوار باش كه اگر حامل گناهان جنّ و انس باشى، تو را مىبخشد.
همچنين امام صادق (ع) مىفرمايد:
«يَنْبَغى لِلْمُؤْمِنِ انْ يَخافَ اللَّهِ خَوْفاً كَانَّهُ يُشْرِفُ عَلَى النَّارِ، وَ يَرْجُوهُ رَجاءً كَانَّهُ مِنْ اهْلِ الْجَنَّةِ ...» «١» سزاوار است براى مؤمن كه آنچنان از خداوند بترسد كه گويى مشرف بر دوزخ است؛ و چنان اميدوار باشد كه گويى از اهل بهشت است.
كوچك شمردن خود در برابر ديگران:
اگر انسان خود را برتر از ديگران بداند، به گرفتاريهاى روحى فراوانى مبتلا مىشود كه عاقبت آن خطرناك است. اما اگر همواره خود را نسبت به ديگران كوچك شمرد، آن مفاسد اخلاقى پديد نمىآيد. به همين جهت امام صادق (ع) فرمود:
«وَ لاتُحَدِّثَنَّ نَفْسَكَ انَّكَ فَوْقَ احَدٍ مِنَ النَّاسِ» «٢» به خودت چنين بازگو نكن كه از احدى بالاتر هستى.
در اينجا، به ذكر روايتى از على (ع) كه جامع موارد مذكور است، اكتفا مىشود:
«انَّ لِلَّهِ عِباداً كَسَرَتْ قُلُوبَهُمْ خَشْيَةُ اللَّهِ ... يَسْبِقُونَ الَيْهِ بِالْاعْمالِ الزَّاكِيَةِ لايَسْتَكْثِرُونَ لَهُ الْكَثيرَ وَ لايَرْضُونَ لَهُ الْقَليلَ، يَرَوْنَ انْفُسَهُمْ شِراراً وَ انَّهُم الْاكْياسُ الْابْرارُ» «٣» خداوند بندگانى دارد كه خشيت خدا دلهايشان را شكسته است ... با اعمال پاك بسوى او سبقت مىگيرند، كار بسيار را براى او، بسيار نمىشمارند و براى او به كم راضى نمىشوند، خودشان را بدان مىدانند در حالى كه زيركان و نيكان، ايشانند.