معاد از ديدگاه قرآن و روايات - علامی، ابوالفضل - الصفحة ٩٣
مىبينى كه از آنچه در آن است ترسان و متوحّش هستند، و مىگويند: اى واى بر ما! اين چه كتابى است كه هيچ عمل كوچك و بزرگى نيست مگر اين كه آن را شماره كرده است؟! و همه اعمال خود را حاضر مىبينند و پروردگارت به هيچ كس ظلم روا نمىدارد.
هر كس به فكر خويش است روز قيامت آنچنان سخت و وحشتآور است كه هيچكس به فكر ديگرى نبوده و هر كس به فكر نجات خويش است. قرآن كريم مىفرمايد:
«يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ اخيهِ وَ امِّهِ وَ ابيهِ وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنيهِ لِكُلِّ امْرِءٍ مِنْهُم يَوْمَئِذٍ شَاْنٌ يُغْنيهِ»» در آن روز كه انسان از برادر خود فرار مىكند، و از مادر وپدرش و زن و فرزندانش، در آن روز هر كدام از آنها وضعى دارد كه او را كاملًا به خود مشغول مىسازد.
رسول خدا (ص) در جواب دختر گراميش فاطمه زهرا (س) كه از حال مردم در آن روز پرسيد، فرمود:
«در آن روز همهاز هم مىگريزند. هيچ دوست و آشنايى و فاميلى نمىتواند انسانرا يارىكند.» «٢» باز از آن حضرت پرسيدند: آيا در روز قيامت انسان به ياد دوست صميميش مىافتد؟
آن حضرت (ص) در جواب فرمود:
«سه موقف است كه هيچكس در آنها به ياد هيچكس نيست: اوّل پاى ميزان سنجشاعمال است تا ببيند آيا ميزان اعمالش سنگين است يا سبك؟ سپس در صراط است تا ببيند آيا از آن مىگذرد يا نه؟ و پس از آن هنگامى است كه نامههاى اعمال را به دست انسانها مىدهند تا ببيند آن را به دست راستش مىدهند يا دست چپ؟ اين سه موقف است كه در آنها كسى به فكر كسى نيست، نه دوست صميمى، نه يار مهربان، نه افراد نزديك، نه دوستان مخلص، نه فرزندان، و نه پدر و مادر، و اين همان است كه خداوند مىفرمايد: در آن روز هر كدام از آنها وضعى دارد كه او را كه او را كاملًا به خود مشغول مىسازد «٣».» «٤»