خشن و سختگير آن را مى‌كشند؛ دوزخ داراى نعره، خشم و صداى وحشتناك است و زبانه آتشين مى‌كشد؛ كه اگر خداوند عزوجل (عذاب) مردم را براى حسابرسى (آنان) به تأخير نمى‌انداخت، جهنم همه را هلاك مى‌كرد. سپس شعله‌اى از آن خارج مى‌شود كه همه خلايق بدكار و نيكوكار را در بر مى‌گيرد؛ و خداوند بنده‌اى اعم از فرشته يا پيامبر نيافريده مگر اينكه فرياد برمى‌آورد: پروردگارا مرا، مرا (مرا درياب). (روح الامين گفت) و تو اى پيامبر (ص) فرياد مى‌زنى! امتم، امتم (امتم را درياب). سپس صراط بر جهنم نهاده مى‌شود، كه باريكتر از مو و تيزتر از شمشير است. روى جهنم سه پل «١» قرار دارد: بر يكى از پلها امانت و رحم است و بر دوّمى نماز است و بر سوّمى عدل پروردگار جهانيان كه غير او خدايى نيست. آن گاه مردم موظف مى‌شوند كه بر صراط (و آن سه جايگاه بگذرند، هنگام عبور،) آنان را «امانت و خويشاوندى» نگه مى‌دارد، و اگر از آن نجات يافتند، نماز حبسشان مى‌كند واگر از آن هم نجات يافتند، به سوى پروردگار جهانيان منتهى مى‌شوند؛ و اين معناى سخن خداوند است كه فرمود:
«انَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ» همانا پروردگار تو در كمين است.
و مردم بر روى صراط هستند؛ بعضى با دست آويزانند وپاى بعضى مى‌لغزد وپاى بعضى (بر صراط) مى‌چسبد. و فرشتگان پيرامون جهنم ندا مى‌كنند: اى خداى بردبار ببخش و درگذر و با فضلت عمل كن، و سالم نگهدار، سالم نگهدار؛ و مردم مانند دسته‌هاى ملخ در آتش مى‌ريزند (و شعله‌ور مى‌شوند) پس اگر كسى به رحمت خداوند نجات پيدا كرد، از صراط عبور مى‌كند و مى‌گويد: سپاس خداى را كه با نعمت او اعمال شايسته كامل مى‌شود و حسنات افزون مى‌گردد؛ وسپاس خدايى را كه به فضلش مرا بعد از نااميدى، از جهنم نجات داد، همانا پروردگار ما آمرزنده و سپاسگزار است. «٢» شخصى از جابر بن عبداللَّه درباره آيه «وَ انْ مِنْكُمْ الَّا وارِدُها ...» پرسيد. جابر با دو انگشت به دو گوشش اشاره كرد و گفت: مطلبى با اين دو گوش خود از پيامبر (ص)