درس هشتم: جنبش اخوان المسلمين (١)
در سال ١٣٠٧ ه. ش./ ١٩٢٨ م. جنبش اخوان المسلمين «١» توسط «شيخ حسن بن احمد بن عبدالرحمن البنا» معروف به «حسن البنا» در شهر اسماعيليه مصر تشكيل شد.
اين نهضت به تأثير از انديشه هاى سيد جمال‌الدين «٢» و در پاسخ به انحطاط داخلى مسلمانان وسلطه بيگانگان بر كشورهاى اسلامى، به ويژه بر كشور مصر پديد آمد. اخوان المسلمين جهت رسيدن به اهدافش (چون زنده كردن شعائر اسلامى و برافكندن سلطه اجانب و برقرارى حكومت اسلامى) در جبهه هاى مختلف فرهنگى، نظامى و سياسى به مبارزه پرداخت، و در اين رهگذر چند بار به دست حكومت ملك فاروق منحل شد و طى آن شمار زيادى از اعضاى آن دستگير و يا اعدام شدند.
پس از ترور حسن البنا، بتدريج تحولى در جنبش اخوان المسلمين صورت گرفت. اين تحول عبارت بود از جايگزين كردن راههاى مسالمت آميز به جاى مبارزه مسلحانه عليه رژيم و سلطه بيگانگان. اين اقدام كه در پى نااميدى از مؤثر بودن راه حل نظامى برگزيده شد، از محبوبيت و كارآيى اخوان كاست و گروههاى جديد اسلامى (مانند جهاد اسلامى) كه اغلب متأثر از اخوان المسلمين بودند، امّا بر مبارزه نظامى پاى مى‌فشارند، پا به ميدان گذاشتند. با اين وصف، تأثير عميقى كه جنبش اخوان در روند مبارزات مردم مصر و جهان اسلام داشته است، غير قابل انكار مى‌باشد. بر اين اساس آشنايى با ابعاد مختلف آن در ارزيابى حركت اسلامى معاصر اجتناب ناپذير است.