جنبشها و نهضتهاى سياسى اسلام معاصر - پژوهشکده انقلاب اسلامی - الصفحة ١٥٧
سومالى در ادوار گذشته و به ويژه در قرن اخير كمتر داراى استقلال كامل بوده است؛ زيرا در قرن ٩ ه. ش./ ١٧ م. سواحل اين كشور به تصرف هلنديها و پرتغاليها درآمد. در سال ١٢٦٢ ه. ش./ ١٨٨٣ م. قواى نظامى فرانسه بخشى از شمال سومالى را به اشغال خود درآورد. (جيبوتى فعلى يا سومالى فرانسه) يك سال بعد بخش مركزى سومالى به تصرف انگليسىها درآمد. (سومالى لند) ايتاليا در سال ١٢٦٨ ه. ش./ ١٨٨٩ م. بخش جنوبى سومالى و در سال ١٣١٥ ه. ش./ ١٩٤٠ م. كل سومالى را اشغال كرد. امّا در سال ١٣٢٠ ه. ش./ ١٩٤١ م. همه سومالى بار ديگر به اشغال انگليس درآمد، و در سال ١٣٢٩ ه. ش./ ١٩٥٠ م. اداره آن از سوى سازمان ملل متحد به مدت ده سال به ايتاليا واگذار شد. «١» در سال ١٣٣٩ ه. ش./ ١٩٦٠ م. هر دو بخش (بخش انگليسى و بخش ايتاليايى) مستقل و دو ناحيه با هم جمهورى سومالى را تشكيل دادند.
علل و اهداف مبارزه اسلامى در سومالى پيدايى مبارزه اسلامى در سومالى ناشى از دو علت زير است:
تلاش براى كسب استقلال: اواخر قرن ٩ ه. ش./ ١٧ م. مسلمانان سومالى با كمك مسلمانان نواحى جنوب عربستان (حجاز سابق) عليه اشغالگران آن كشور (پرتغاليها و هلنديها) وارد جنگ شدند، ولى اين اقدام فقط منجر به عقب نشينى استعمارگران از بخشى از خاك سومالى شد. در سال ١٢٨٠ خورشيدى/ ١٩٠١ ميلادى، مسلمانان حركت استقلال خواهى ديگرى به همراه ديگر مردم سومالى عليه انگليسىها مستقر در بخش سومالىلند (سومالى انگليس) پديد آوردند. امّا در سال ١٣١٩ ه. ش./ ١٩٢٠ م.
با شكست مواجه گرديدند. ولى بعد از جنگ جهانى دوم مسلمانان با جديت بيشترى مبارزه ضد استعمارى خود را از طريق تشكيل احزاب و شركت در مبارزه انتخاباتى تداوم بخشيدند. سرانجام اين مساعى در سال ١٣٣٩ ه. ش./ ١٩٦٠ م. منجر به تحقق