جنبشها و نهضتهاى سياسى اسلام معاصر - پژوهشکده انقلاب اسلامی - الصفحة ١٤٨
(مانند اخوان) جنبش ضد عثمانى را به پيروزى رساندند. در اين پيروزى اخوان نقش برجستهاى داشت. امّا هنگامى كه اخوان به وابستگى آل سعود به انگليسيها پى برد، به مخالفت با سعوديها پرداخت. سعوديها و انگليسيها در يك اقدام مشترك، اخوان را در سال ١٣٠٩ ه. ش./ ١٩٣٠ م. در «نبرد سَبْلِه» سركوب كردند. «١» پس از شكست در نبرد سبله پيروان عبدالوهاب به دو جناح تقسيم شدند، جناحى كه جذب رژيم گرديد، و بههمين دليل از آزادى فعاليت فرهنگى برخوردار شد و جناحى كه همچنان متأثر از انديشههاى اوّليه وهابيت باقىماند، و به فعاليت زيرزمينى سياسى پرداخت.
گروه اخير كه به «الدعوة المحتسبه» معروف شد، به رهبرى «جهيمان سيف العتيبى» و «محمد بن عبدالله القحطانى» در سال ١٣٥٨ ه. ش./ ١٩٧٩ م. در مخالفت با رژيم سعودى، مسجد الحرام را به تصرف خود درآورد. اما گروه الدعوه بلافاصه توسط رژيم عربستان سركوب شد. انديشه هاى آن گروه هم اكنون در جناحى از وهابيت ديده مىشود. «٢» گروه سياسى ديگرى كه در دهههاى گذشته در رهبرى مبارزات ضد دولتى بويژه در منطقه شيعه نشين شرق عربستان سعودى به ايفاى نقش برجسته پرداخته است «سازمان انقلاب اسلامى جزيرة العرب» است. اين سازمان در سال ١٣٥٤ ه. ش./ ١٩٧٥ م. به علت حاكميت يك رژيم قبيلهاى غير مردمى، وابستگى رژيم سعودى به بيگانگان و رواج فساد در جامعه و به منظور دستيابى به ارتقاء دانش سياسى براى استقرار يك نظام سياسى، مردمى و اسلامى كه بر وابستگى به اجانب و فساد در جامعه خاتمه دهد، تأسيس شد. «٣» سازمان مذكور از آغاز تا كنون توسط «شيخ حسن صفار» رهبرى شده است. در دهه ٦٠ ه. ش./ ٨٠ م با موجى از سركوب از سوى رژيم مواجه شد. اين مسأله به همراه اعتقاد اوّليه سازمان به پيروى از راههاى مسالمت آميز در مبارزه عليه رژيم، باعث