جنبشها و نهضتهاى سياسى اسلام معاصر - پژوهشکده انقلاب اسلامی - الصفحة ٥٩
تشديد مخالفتهاى فلسطينى شد و آن به خوددارى انگليس در اعطاى استقلال به فلسطين و برقرارى سيستم قيمومت بر آن سرزمين برمىگشت با تشريح هر يك از اين عوامل، عميقتر مىتوان به انگيزههاى ضد استعمارى مبارزات فلسطينى پى برد.
مردم فلسطين از برقرارى نظام فئودالى، رسمى نبودن زبان عربى در دستگاههاى ادارى مناطق عرب نشين و مدارس، عدم شركت فلسطينىها در اداره امور، وضع مالياتهاى سنگين، به مزايده گذاشتن روستاها كه براى وصول مالياتها از سوى عثمانيها صورت مىگرفت، ناخرسند بودند. بعلاوه در پرتو اصلاحات محمد على پاشا، والى مصر «١» (مانند رواج صنعت چاپ) و آرا و انديشههاى سيد جمال، عبده و كواكبى دامنه نارضايتى آنان گسترش يافت. اين مسائل موجب پيدايى اوّلين حركتهاى استقلال طلبانه در اين بخش از جهان عرب گرديد. خواستههاى نخستين جنبش سورى فلسطينى كه بر استقلال فلسطين و سوريه و نيز شناسايى زبان عرب به عنوان زبان رسمى تأكيد داشت، مبيّن جنبه ضد سلطه خارجى (ضد عثمانى) جنبش مذكور است. «٢» علّت ديگر شكلگيرى مبارزات مردم فلسطين، به گسترش مهاجرت يهوديان به فلسطين، خريد زمينها از مالكان بومى و تأسيس شهركهاى يهودى نشين برمىگردد.
اوّلين اعتراض فلسطينىها دراينباره، در سال ١٢٧٠ ه. ش./ ١٨٩١ م. در شهر بيتالمقدس صورت گرفت. اما با ارائه نظريه تشكيل دولت يهود در سال ١٢٧٥ ه. ش./ ١٨٩٦ م.
از سوى يك روزنامه نگار يهودى اتريشى به نام «تئودور هرتسل» و تصويب تشكيل آن در فلسطين توسط نخستين كنگره صهيونيستها در سال ١٢٧٦ ه. ش./ ١٨٩٧ م. و در نتيجه افزايش روندمهاجرت يهوديان به فلسطين، مخالفت مردم نيز شدت يافت. ولى اين مخالفتها كه اغلب به شيوههاى مسالمت آميز انجام مىگرفت، منجر به توقف و يا كاهش محسوس مهاجرت يهوديان نگرديد. «٣»