جنبشها و نهضتهاى سياسى اسلام معاصر - پژوهشکده انقلاب اسلامی - الصفحة ١٣٣
تأسيس يك كشور مستقل براى مسلمانان شبهقاره هند در جريان بود، انگيزه اين جنبش، زنده كردن حقوق غصب شده مسلمانها توسط انگليسيها، پاسدارى از ارزشها، مقررات و قوانين اسلامى در مقابل فرهنگ مسلط غربى و هندويى و نيز تجديد حيات امپراتورى هشتصد ساله اسلامى مغولهاى هند (امپراتورى گوركانى) و پايان دادن به درگيريهاى قومى بين مسلمانان و هندوها بود. «١» اين نهضت جدايى طلبانه به رهبرى «حزب مسلم ليگ» و مردانى چون «محمد على جناح» و «محمد اقبال» اداره شد. حزب مذكوركه در سال ١٢٨٥ ه. ش./ ١٩٠٦ م. در «داكا» پايتخت «استان بنگال شرقى» تأسيس گرديد، احساسات تجزيه طلبى مسلمانان را به صورت يك جنبش هماهنگ هدايت كرد و نيز با ادعاى حزب كنگره مبنى بر اينكه تنها نماينده همه مردم شبه قاره هند است، به مقابله پرداخت. «٢» نتيجه جنبش اسلامى جدايى طلب مسلمانان شبه قاره هند، تأسيس كشور پاكستان در دو قسمت شرقى و غربى بود كه پهنه وسيعى از خاك هندوستان «٣»، آن دو را از هم جدا مىساخت. تجزيه هندوستان به كشورهاى مستقل هند و پاكستان، در پى قبول اين مسأله از سوى حزب كنگره بود كه «همزيستى مسالمت آميز بين هندوها و مسلمانها» امكان پذير نيست. اين تجزيه بر اساس موافقتنامهاى كه تحت نظارت انگليسيها بين حزب مسلم ليگ و حزب كنگره منعقد شد، به وقوع پيوست. «٤» كشمير بعد از جدايى پاكستان از هند، بر اساس توافق حاصله بين پاكستان، هند و انگليس، الحاق ايالتهاى شبه قاره هند به هند يا به پاكستان به خواست مردم ايالتها واگذار شد. امّا حاكم هندويى ايالت جامو و كشمير بر خلاف خواست مردم آن ايالت، از الحاق كشمير