مسلمان مانند گذشته از برنامه حزب نئودستور براى تحقق پيشرفت وتوسعه همه جانبه كشور حمايت كردند. پس از استقلال كه بورقيبه وحزبش به انجام اصلاحات در زمينه اصلاح ساختار ادارات واصلاح سيستم اجرايى كشور مبادرت كرد، پشتيبانى مردم از رژيم تداوم يافت. ولى از هنگامى كه اجراى اصلاحات به كنارى گذاشته شد، سيستم تك حزبى پياده گرديد، جدايى دين از سياست به مورد اجرا درآمد و پياده كردن برنامه سوسياليستى به جاى قوانين اسلام مورد توجه قرار گرفت، قشر جديدى از رهبران مسلمان كه فارغ از گرايشهاى غربى و خواهان حكومت بر اساس اسلام بودند، در صحنه سياسى كشور ظاهر شدند. «١» تلاش حدود صد ساله مردم مسلمان تونس، دو دستاورد تلخ و شيرين به دنبال داشته است: نخست اينكه مساعى فراوان، جهاد مستمر وشهداى بسيار تونسيها موجب شد كه «مندس فرانس» نخست‌وزير وقت فرانسه طى نطقى درسال ١٣٣٣ ه. ش./ ١٩٥٤ م.
استقلال تونس را اعلام كند. دوم اينكه مردم تونس پس از دسترسى به چنين دستاورد شيرينى، از بى‌توجهى رژيم جديد نسبت به لزوم پياده كردن اسلام در ابعاد مختلف، رنجيده خاطر شدند. اين مسأله منجر به وقوع يك سرى تظاهرات مستمر هفت ماهه در سال ١٣٦٦ ه. ش./ ١٩٨٧ م. گرديد. اين اقدام منجربه سقوط رژيم بورقيبه در همين سال شد. «٢» ج- النهضه، شكل تكامل يافته حركت اسلامى:
جنبش گرايش اسلامى تونس يا النه جنبشها و نهضت‌هاى سياسى اسلام معاصر ١٣٢ پاكستان ص : ١٣٢ ضه كه در سال ١٣٥٠ ه. ش./ ١٩٧١ م. تأسيس شد، فقط از آن جهت كه قواعدِ بازىِ دمكراتيك را پذيرفته است و در تلاش است از طريق مجارى دموكراسى هدفهاى خود را محقق سازد، با حركت اسلامى گذشته تونس متفاوت است. به ديگر سخن، روش مبارزه النهضه از روش مبارزه ساير گروهها و حركتهاى اسلامى متمايز است؛ زيرا النهضه براى اوّلين بار به مبارزه پارلمانى در چهارچوب قانون اساسى، پيكار فرهنگى، سياسى و اجتماعى بر پايه دموكراسى و پرهيز از دست زدن به اغتشاش و نبرد عليه دولت و به كار گيرى اعتصاب و تظاهرات و تبليغ ضددولتى به عنوان مؤثرترين وسيله بسيج عمومى در مصاف با دولت روى آورده است.
برپايه اساسنامه جنبش گرايش اسلامى، وابستگى رژيم تونس به اجانب، وجود فساد