اطلاعات در اسلام - رضوان طلب، محمدرضا - الصفحة ١٣٠ - ويژگيهاى عوامل جمعآورى اخبار
توجيهات كلّى را فرا مىگيرد، امّا خود بايد در صحنۀ عمل-كه به طور معمول دور از كنترل، هدايت و نظارت ديگران است-مبتكر شيوههاى مناسب و تصميمهاى به موقع باشد.
در غزوۀ مريسيع، پيامبر اكرم (ص) نيرويى را مأمور كسب اطّلاعات از دشمن كرد. او هنگام آغاز مأموريت از پيامبر (ص) كسب اجازه كرد كه در صورت ضرورت و براى نجات جان مسلمانان، اظهارات خلاف واقع بگويد. هنگامى كه به اردوگاه دشمن رسيد، ديد آنها با كمال غرور دور هم جمع شده و مشغول گفت و گو هستند و به محض رويارويى با چهره ناشناس او، از وى پرسيدند: تو كيستى؟ گفت: خودى و از شما هستم، چون آگاه شدم كه آمادۀ مقابله با اين مرد (پيامبر) شدهايد، آمدم تا پساز اطّلاع از نحوۀ اقدام و جنگ، قوم خودم را با شما براى ريشه كن كردن او يكدست و متحد سازم. فرمانده آنان گفت: ما آمادهايم تا نبرد خود را با او آغاز نماييم و عِدّه و عُدّه ما چنين و چنان است. او گفت: الآن مىروم و يك جمعيّت انبوه از قوم خودم را به سوى شما مىآورم. گروه دشمن با خوشحالى او را بدرقه كردند و او به سوى پيامبر اكرم (ص) شتافت و ايشان را از نقشۀ دشمن آگاه ساخت و بر اساس اطّلاعات كسب شده، انجام عمليات عليه آنان تسريع شد. [١]
در جنگ احزاب مأمور اطّلاعاتى پيامبر اكرم (ص) به نام حذيفه پس از عبور از خندق خود را به خيمۀ ابو سفيان رسانده و ديد كه او خطاب به لشكريان خود چنين مىگويد:
دقت كنيد، مبادا از مأموران اطّلاعاتى پيامبر در بين شما نفوذ كرده باشند.
[١] . مغازى، ج ١، ص ٤٠٤.