دانشنامه فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٤٢١ - بودجه (و مراحل اجرايى آن)
منطقى بودن اعداد و ارقام بودجه عمومى محسوب مىشود؛
٦. اصل كلى بودن بودجه
اعداد و ارقام بودجه بايد ناخالص و بدون كسر هزينهها باشد و هر واحدى در درآمدها و هزينههاى دولت داراى ارزشگذارى واحد باشد و از چند نرخى و كثرت تعرفهها براى كالاها و خدمات خوددارى شود؛
٧. اصل تناسب بودجه
بودجۀ عمومى داراى نسخه و فرم واحدى براى همۀ كشورها نيست، هر كشورى به تناسب روند كلان اقتصادى و واقعيات عينى اقتصاد كشور و توليد ناخالص ملى و دهها عامل مؤثر در متغيرهاى در آمدى و هزينهاى دولت بايد بودجه سالانه خود را تنظيم كند و حجم هزينههاى با درآمدها و درآمدها نيز با ضرورتها و نيازها تحت كنترل قرار گيرد؛
٨. اصل رعايت شيوه شكلى بودجه
بودجه در هر كشور داراى شكل و تيپ خاصى است.
بودجه عمومى اغلب از يك مقدمه و يك ماده و چند تبصره و مواد الحاقى به ضميمه ليستها و مدارك مربوط به اجزا و بخشهاى مختلف تشكيل مىشود.
از ديگر شرايط شكلى بودجه مراحل تهيه، پيشنهاد، تصويب و اجراى بودجه عمومى است.
منبع
فقه سياسى ٥٩٤/٧-٥٩٢.
بودجه (و مراحل اجرايى آن)
بودجۀ در هر كشور داراى مراحل و دورهاى است كه يكى از اين مراحل اجراى آن است. قانون بودجه پس از طى مراحل قانونى، توسط رييس جمهور امضا و براى اجرا به سازمان مديريت و برنامهريزى كشور ابلاغ مىشود و اين سازمان بودجه هر يك از دستگاههاى اجرايى را به تفكيك اعتبارات جارى و عمرانى در قالب هر برنامه به دستگاهها براى اجرا ابلاغ مىكند. در اجراى بودجه، دستگاههاى اجرايى مكلفند بر اساس شرح فعاليتها و طرحها كه بين دستگاه اجرايى و سازمان ياد شده توافق مىشود، در حدود اعتبارات مصوب عمل كنند.
قانون محاسبات عمومى مراحل تفصيل اجراى بودجه را به هفت مرحله تقسيم مىكند:
- تشخيص: يعنى تعيين و انتخاب كالا و خدمات؛
- تأمين اعتبار: يعنى اختصاص دادن قسمتى از اعتبار براى هزينۀ معين؛
- تعهد: يعنى ايجاد دين بر ذمۀ دولت؛
- تسجيل: يعنى تعيين ميزان بدهى به موجب اسناد؛
- حواله: يعنى اجازهاى كه به وسيلۀ مقامات مجاز براى پرداخت بدهىها صادر مىشود؛
- درخواست وجه: يعنى سندى كه براى دريافت وجه صادر مىشود؛
- هزينه: يعنى پرداختهاى قطعى به ذينفع.
اجراى تبصرههاى بودجه عمومى بر عهده قوه مجريه و به ترتيب مندرج در ماده واحد است كه توسط سازمانها و وزارتخانهها و شركتهاى ذيربط انجامشده و از چند مرحلۀ جداگانه ادارى و حسابدارى و نظارت تشكيل مىشود؛
١. مراحل ادارى از آغاز تعهد، تشخيص و تسجيل