متداول به مراتب بيشتر است، نشان‌دهنده اين حقيقت خواهد بود كه اين احكام در رابطه با تأمين هزينه‌هاى مالى وسيع دولت اسلامى است؛ و يكى از وظائف دولت اسلامى رسيدگى به وضع زندگى سادات است كه بايد از نصف سهم امام پرداخته شود؛ و در صورت كسرى بايد از وجوه ديگر تكميل و در صورت اضافه به بيت المال دولت اسلامى برگردانده شود. (٧)

مالك خمس و انفال شخص امام (ع) يا فقيه نيست؛ بلكه شخصيت نوعى (حقوقى) امامت و خلافت دولت اسلامى؛ مالك محسوب مى‌شود. (٨)

از فقهاى متأخر كه به‌طور صريح در مسئله ولايت فقيه اظهارنظر كرده‌اند و همۀ شؤون رسول‌الله (ص) را براى فقها ثابت دانسته‌اند، مى‌توان علامه نراقى و ميرازى بزرگ شيرازى و ميرزا محمدتقى شيرازى و كاشف الغطا و علامه نآيينى را نام برد. امام خمينى در بحث ولايت فقيه تصريح مى‌كنند كه طرح اين بحث تازگى ندارد و ما فقط موضوع را بيشتر مورد بررسى قرار داديم و شعب حكومت را ذكر كرده در دسترس گذارديم تا مسئله روشنتر گردد. (٩ و ١٠)

منابع

١ - ولايت‌فقيه / ١٤٩؛ ٢ - جواهر الكلام ٣٦٠/١٦؛ ٣ كتاب البيع ٤٨٩/٢ و مكاسب / ١٥٥؛ ٤ - عوايد نراقى / ١٧٨ و ١٨٧، و ولايت‌فقيه / ١٤٩؛ ٥ - وسائل‌الشيعه ١٨ / ٣٤٣-٣٢٨، همان ١٩٩/٧؛ ٦ - كتاب البيع ٤٨٩/١؛ ٧ - همان / ٤٩٠؛ ٨ - همان / ٤٩٤ و فقه سياسى ٩٢/٢؛ ٩ - ولايت فقيه / ١٥٠، ١٠ - فقه سياسى ٢٦٢/١-٢٥٩.

اخلالگران

اخلالگران بر كسى اطلاق مى‌شود كه بيعت خويش را با پيشواى معصوم (ع) شكسته و از اطاعت وى بيرون رفته باشد. از اين عنوان در باب جهاد بحث شده است.

گروهى از روى عناد و به خاطر اغراض مادى و تمايلات قدرت‌طلبى از اطاعت امام سرپيچى كرده و دست به شورش مى‌زنند و مردم را به طغيان و آشوب و سركشى دعوت مى‌كنند؛ به اين گروه اخلالگران گفته مى‌شود.

قيام و شورش اين گروه اگر غير مسلحانه باشد از مصاديق «افساد در زمين» محسوب شده و رفتار دولت اسلامى با عوامل آن بر اساس حكم مفسدين خواهد بود، به اين گروه باغى گفته نمى‌شود.

منبع

فقه سياسى ٣١١/٣.

اخوت

اخوت: برادرى اجتماعى و دينى.

اسلام با مبارزات پيگير، دشمنى‌ها و كينه‌توزى هارا به اخوت مبدل ساخت و الفت و برادرى را در جامعه اسلامى تحكيم و اين خط مشى كلى را به عنوان يك راهبرد ثابت و جزيى اجتناب‌ناپذير و يكى از اساسى‌ترين اصول برنامه‌هاى اجتماعى و سياسى خود، قرار داد و بر امت اسلامى فرو فرستاد كه:

(إِنَّمَا اَلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَ اِتَّقُوا اَللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ‌). (١)

(مؤمنين همگى برادر يكديگرند. بنابراين بين برادران خود آرامش و صلح ايجاد نماييد، پرهيزكارى پيشه كنيد