با توجه به آنچه گفته شد، موضوع‌هاى زير در اين كتاب مورد توجه قرار گرفته و تلاش شده است كه با بهره‌گيرى از آموزه‌هاى پيامبر و اهل‌بيت (ع) تصوير روشنى از آن‌ها ترسيم شود:

١. «حق‌گرايى» مسلمانان ناشى از «تكليف‌گرايى» آنان بوده و آن‌ها به حكم تكليف الهى موظف به رعايت حقوق ديگران هستند.

٢. در هيچ مكتبى به اندازه اسلام به حقوق مردم توجه نشده است، تا آن‌جا كه حتى آداب ساده اجتماعى مانند پاسخ‌دادن به سلام يا «يرحمك الله» گفتن هنگام عطسه ديگران به عنوان حقى از حقوق اهل ايمان بر شمرده شده است و همگان موظف به اداى اين حقوق شده‌اند.

٣. تأكيد فراوان آموزه‌هاى اسلامى بر ضرورت اداى حقوق ديگران و برشمردن تجاوز به حقوق مردم به عنوان گناهى نابخشودنى، ضامن استقرار روابط سالم اجتماعى و ايجاد جامعه‌اى متعهد و مسئول است. جامعه‌اى كه در آن همه در برابر هم احساس مسئوليت و تعهد مى‌كنند و هيچ كس خود را نسبت به ديگران بى‌اعتنا نمى‌داند.

كتاب يادشده شامل پيش‌گفتار، مقدمه و سى عنوان مستقل است كه هر عنوان بيان كننده يكى از حقوق مؤمنان مى‌باشد.

در مقدمه كتاب با هدف آشنايى با مبانى حقوق و وظايف اجتماعى و جايگاه حقوق مؤمنان در آموزه‌هاى اسلامى اين موضوعات بررسى شده است:

الف) معنا و مفهوم حقوق؛ ب) تقسيم‌بندى حقوق؛ ج) رابطه‌

حقوق خداوند و حقوق مردم؛ د) متقابل بودن حقوق؛ ه) گذشت‌ناپذير بودن تجاوز به حقوق بندگان، و) عظمت مقام مؤمنان؛ ى) پيامبر اعظم (ص) و حقوق اهل ايمان.

محور اصلى مباحث اين كتاب، روايتى است كه در كتاب شريف وسائل‌الشيعه از پيامبر گرامى اسلام (ص) نقل شده و در آن به سى حق از مهم‌ترين و اساسى‌ترين حقوقى كه هر مسلمان نسبت به ديگر هم‌كيشان خود دارد، اشاره شده است. پيامبر اعظم (ص) در آغاز اين حديث مى‌فرمايد:

هر مسلمان بر برادر مسلمان خود سى حق دارد كه برائت ذمّه از اين حقوق حاصل نمى‌شود مگر با ادا كردن آنها يا گذشت صاحب حق.

آن حضرت در ادامه به بيان اين حقوق سى‌گانه پرداخته و در پايان نيز مى‌فرمايد:

در روز قيامت، برادار مسلمان شما كه حقى از حقوق او را ادا نكرده‌ايد، در پيشگاه خداوند، حق خود را مطالبه مى‌كند و خداوند نيز به نفع او و به ضرر شما حكم خواهد كرد.

نويسنده اين كتاب هر يك از اين حقوق سى‌گانه را در عنوانى مستقل مورد بحث قرار داده و مفهوم، دامنه و مصاديق آن‌ها را با استفاده از روايات پيامبر اكرم (ص) و اهل بيت (ع) روشن ساخته است. عناوين حقوق يادشده به اين شرح است:

١. چشم‌پوشى و گذشت؛ ٢. دست‌گيرى و هم‌دلى؛ ٣. رازدارى و خطاپوشى؛ ٤. درگذشتن از لغزش؛

٥. پوزش‌پذيرى؛ ٦. رد كردن سخنان بدگويان؛

٧. اندرزگويان و خيرخواهى؛ ٨. پايدارى بر دوستى؛ ٩. وفاى به عهد و پيمان؛ ١٠. عيادت و دل‌جويى؛ ١١. حضور در مراسم خاك‌سپارى؛ ١٢. پذيرش دعوت؛ ١٣. قبول هدايا؛ ١٤. احسان در برابر احسان؛

١٥. قدرشناسى و سپاس‌گزارى؛ ١٦. مددكارى و يارى‌رسانى؛ ١٧. مراقبت و سرپرستى؛ ١٨ و

١٩. چاره‌سازى و مشكل‌گشايى؛ ٢٠. دعا براى سلامتى او به هنگام عطسه؛ ٢١. راهبرى به مقصود؛ ٢٢ و ٢٣. پاسخ‌گويى به سلام، خوش‌صحبتى و حسن خلق؛ ٢٤. ارج نهادن و ارزش‌گذارى؛ ٢٥. پذيرش سوگند؛

٢٦ و ٢٧. گسترش دامنه دوستى و ترك دشمنى و كينه‌توزى؛ ٢٨. خيرخواهى و فريادرسى؛ ٢٩. همراهى در لحظات بحرانى؛ ٣٠. ترك خودبينى و خودخواهى.

مطالعه اين كتاب را به همه كسانى كه تأسى و اقتدا به پيامبر خاتم (ص) را نصب العين خود قرار داده‌اند، توصيه مى‌كنيم.