ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٨ - ٢ اثر گذارى قيام عاشورا بر جنبش هاى آزادى بخش جهان
ايمان استوار داشتند. آنها با عمل خود روشن كردند كه تفوّق عددى در جايى كه حق و باطل روبهرو مىشوند، اهميت ندارد و پيروزى حسين با وجود اقليتى كه داشت، باعث شگفتى من است.[١]
توماس ماساريك:
اگر چه كشيشان ما هم از ذكر مصايب حضرت مسيح، مردم را متأثّر مىسازند، ولى آن شور و هيجانى كه در پيروان حسين يافت مىشود، در پيروان مسيح يافت نخواهد شد و گويا سبب، اين باشد كه مصايب مسيح در برابر مصايب حسين، پر كاهى است در مقابل يك كوه عظيم پيكر.[٢]
ادوارد براون (پروفسور):
حتى غير مسلمانان نيز نمىتوانند پاكى روحى را كه اين جنگ اسلامى تحت لواى آن انجام گرفت، انكار كنند.[٣]
واشنگتن ايرونيگ (تاريخنگار امريكايى):
در زير آفتاب سوان سرزمين خشك و در روى ريگهاى تفتيده عراق، روح حسين فنا ناپذير است. اى پهلوان و اى نمونه شجاعت و اى شهسوار من، اى حسين.[٤]
موريس دوكبرا:
اگر مورّخان ما حقيقت روز (عاشورا) را مىدانستند و درك مىكردند كه عاشورا چه روزى است، اين عزادارى را مجنونانه نمىپنداشتند، زيرا پيروان حسين به واسطه عزادارى حسين مىدانند كه پستى و زير دستى و استعمار و استثمار را نبايد قبول كنند و شعار پيشرو و آقاى آنها، تن به ظلم و ستم ندادن بود.[٥]
بروكلمان كارل (خاورشناس و پژوهشگر آلمانى):
شهادت حسين علاوه بر نتايج و اثرات سياسى، موجب تحكيم و اشاعه مذهب[٦] شيعه گرديد و اين مذهب، مركز و مظهر تمايلات ضدّ غرب شد.
٢. اثر گذارى قيام عاشورا بر جنبشهاى آزادىبخش جهان
قيام كربلا به صورت يك حادثه هر چند جانكاه در دل تاريخ مدفون نگشت و ديرى نپائيد كه به يك حماسه جاويدان تبديل شد. قيام حسينى به صورت قيام و انقلابى الگو آفرين و تاريخ ساز درآمد و الهام بخش جنبشهاى گوناگون در تاريخ گرديد.
يكى از دستاوردهاى مهمّ قيام كربلا، تبيين شيوهاى اصولى و بسيار مؤثّر در مبارزه با حكومتهاى سلطهگر و زورمدار بوده است. حادثه كربلا، يك قيام اسوه و يك سيره عام براى تئورى انقلاب و يك پيام انقلابى- تاريخى است كه براى هر عصرى، پيام ويژهاى دارد. بر اساس ويژگىهاى شاخص نهضت امام حسين (ع)، ميان جنبشهاى اسلامى در سراسر جهان اسلام، پيوند به وجود آمد و موج بيدارى و انقلاب، مناطق وسيعى از جهان اسلام مانند مصر، سوريه، لبنان، عراق، تركيه، افغانستان، پاكستان، الجزاير، تونس، مراكش، حجاز، اندونزى، هندوستان و ايران را در بر گرفت.
در بيشتر كشورهاى اسلامى، ويژگى مردمى بودن روحانيت، رسالت رهبرى حركتها و جنبشها را بر دوش رهبران دينى نهاد. «شاه ولىالله دهلوى» و فرزندش، «سيد احمد خان هندى»، «سيد جمال الدّين اسدآبادى»، «اقبال لاهورى»، «محمّد على جناح»، «شيخ محمد عبده»، «شيخ عبدالرّحمان كواكبى»، «حسن البنا» و امام خمينى (ره)، نمونههايى برجسته مبارزه بر ضدّ استكبار و طاغوت بر اساس نظام هدفمند انقلاب حسين بودند.
برخى از جنبشها عبارتند از:
١. جنبش اسلامى شبه قاره هند
٢. جنبش اسلامى در شمال آفريقا و كشورهاى عربى (به ويژه مصر)
الف) جنبش سيد جمالالدّين اسدآبادى در مصر
ب) جنبش شيخ محمّد عبده
ج) جنبش شيخ عبدالرّحمان كواكبى
د) جنبش حسن البنا
٣. جنبشهاى اسلامى ايران
الف) جنبش تنباكو
ب) جنبش مشروطيت
ج) جنبش سردار جنگل
ه) قيام شيخ محمّد خيابانى
و) جنبش آيتالله كاشانى
ز) جنبش فدائيان اسلام
ح) جنبش آزادى ايران
ط) جنبش امام خمينى (ره)
٣. برداشت نمادين هاليوود از عاشورا[٧]
عاشورا و حماسه پر شكوه آن پديدهاى است كه همواره رمز و راز نيروى پنهان و آشكار شيعيان و آزادى خواهان بوده است. قدرت اين رمز و راز آن چنان است كه دشمنان اسلام را هميشه در حيرت و شگفتى و سردرگمى فرو برده است. از همين رو، دشمنان، به ويژه صهيونيسم جهانى بر آنند تا با شبيهسازى و بهرهگيرى از اين واقعه، براى دنياى پوشالى و خيالى خود، جلوههاى مقدّس و آسمانى بيافرينند. براى مثال، در سه كنفرانس جهانى تورنتو، واشينگتن و اورشليم، «فرانسيس فوكوياما» كتاب پايان تاريخ خود را ارائه كرد. اين كتاب در برابر كتاب برخورد تمدّنها اثر «ساموئل هانتينگتون» است. فوكوياما مدّعى است كه خرده تمدنها و فرهنگهاى جزئى به دست فرهنگ غالب بلعيده مىشوند و رسانهها، دنيا را به سمت دهكده واحد پيش مىبرند و به ناچار دنيا درگير جنگى خانمانسوز خواهد شد. بنابراين، براى پيشگيرى از اين جنگ بايد يكى را به عنوان كدخدايى بپذيريم و در ادامه ثابت مىكند كه كدخدا، امريكا است. فوكوياما مىگويد: اين نبرد حتمى است، ولى برنده آن غرب نخواهد بود و او با اسناد و مدارك ثابت مىكند كه برنده نبردِ آخرالزّمان، شيعيان هستند.