عظمت و محتواى عاشورا، انگيره‌ها، اهداف و دستاوردهاى فرهنگى غنى و ناب آن همواره در متن زندگى شيعيان و عمق باورهايشان جريان دارد. مسلمانان مظلوم جهان نيز براى نجات از جور ستمگران، قيام اباعبدالله (ع) را سرمشق و الگوى خود قرار مى‌دهند. البته حادثه عاشورا چنان شكوهمند است كه حتى بر انديشه غير مسلمانان نيز اثر گذاشته و سبب برانگيخته شدن عشق وعلاقه و احترام آنان به امام حسين (ع) شده است.

در اين جا، به برخى از جنبه‌هاى اثرگذارى نهضت عاشورا در پهنه گيتى نگاهى كوتاه مى‌افكنيم.

١. عاشورا و امام حسين (ع) از ديدگاه انديشمندان بزرگ جهان‌[١]

عظمت قيام، اوج فداكارى و ويژگى‌هاى ديگر امام حسين (ع) و يارانش، سبب شده كه نويسندگان و انديشمندان بزرگ جهان، در باره اين نهضت و حماسه‌آفرينان عاشورا اظهار نظرهاى بسيارى داشته، حتى برخى از نويسندگان غيرمسلمان درباره اين واقعه كتاب بنويسند. اكنون به برخى از اين ديدگاه‌ها اشاره مى‌كنيم.

جرج جرداق (دانشمند و اديب مسيحى)

وقتى يزيد، مردم را تشويق به قتل امام حسين (ع) و مأمور به خون‌ريزى تشويق مى‌كرد، آن‌ها مى‌گفتند: چه مبلغى به ما مى‌دهى؟ امّا انصارحسين (ع) به او گفتند: ما با تو هستيم و اگر هفتاد بار كشته شويم، باز مى‌خواهيم در ركابت جنگ كنيم و كشته شويم.

آنطون بارا (انديشمند مسيحى)

اگر حسين از آنِ ما بود، در هر سرزمينى براى او بيرقى بر مى‌افراشتيم و در هر روستايى، براى او منبرى برپا مى‌كرديم و مردم را با نام حسين به مسيحيت فرا مى‌خوانديم.

تاملاس توندون (رئيس سابق كنگره ملّى هندوستان)

اين فداكارى‌هاى عالى از قبيل شهادت امام حسين (ع)، سطح فكر آدمى را ارتقاء بخشيده، و شايسته است خاطره آن هميشه باقى بماند و يادآورى شود.

فردريك جِمس‌

درس امام حسين و هر قهرمان شهيد ديگرى اين است كه در دنيا، اصول ابدى عدالت و ترحم و محبّت وجود دارد كه تغييرناپذيرند و همچنين مى‌رساند كه هر گاه كسى براى اين صفات مقاومت كند و در راه آن پافشارى كند، آن اصول هميشه در دنيا باقى و پايدار خواهد ماند.

بنت الشاطى (نويسنده معروف مصرى)

زينب، خواهر حسين‌بن على، لذّت پيروزى را در كام ابن زياد و بنى‌اميه خراب كرد و در جام پيروزى آنان قطرات زهر ريخت. در همه حوادث سياسى پس از عاشورا همچون قيام مختار و عبدالله بن زبير و سقوط دولت امويان و برپايى حكومت عباسيان و ريشه دواندن مذهب تشيع، زينب- قهرمان كربلا

نقش برانگيزاننده داشت.