ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٩ - امام حسين (ع) فراتر از بيان و تعريف
فرات غسل نما و لباس تميز و پاكيزهات را بپوش، آنگاه پا برهنه راه برو چرا كه تو در حرمى از حرمهاى الهى و رسولش مىباشى. و «الله اكبر»، «لا اله الا الله»، «سبحان الله»، «الحمد لله»، «صلوات بر محمد و آل او» و هر ذكرى كه متضمن تعظيم خداوند باشد را زياد بگو تا به درب ورودى ضريح مطهر (يا حائر) برسى. آنگاه چنين بگو: «السلام عليك يا حجّةالله و ابن حجّته؛ سلام بر تو اى حجت خداوند و پسر حجت خداوند» «السلام عليك يا ملائكة الله و زوّار قبل ابن نبى الله: سلام بر شما اى ملائكه الهى و زائران قبر پسر رسول خدا» بعد از آن ده قدم به جلو برو و بايست. سى بار تكبير بگو و سپس حركت كن و از روبرو به جانب قبر مطهر برو، آنگاه به گونهاى بايست كه صورت تو مقابل صورت حضرت باشد و قبله مابين دو كتف تو (يعنى پشت به قبله باش) و سپس چنين بگو:
السلام عليك يا حجّةالله و ابن حجّته، «السلام عليك يا قتيلالله و ابن قتيله؛ سلام بر تو اى كشته شده در راه خدا و پسر كسى كه در راه خدا كشته شده است.» «السلام عليك يا ثارالله و ابن ثاره؛ سلام بر تو اى كسى كه خون تو و پدرت در راه خدا ريخته شده» و «السّلام عليك يا وترالله الموتور فى السموات و الأرض؛ سلام بر تو اى كسى كه خدا انتقام گيرنده خون توست در آسمانها و زمين».[١]
در اين عبارات به خوبى بيانديشيد؛ سلام اول سلامى عام است و بعد از آن سه سلام خاص. در اين مطالب معارف و حكمت نهفته است. همانا غورانديشان در سخنان معصومين (ع) و عقول بشرى براى رسيدن به پرتوى از انوار اين سخنان نورانى، نيازمند عنايت الهى هستند.
«السلام عليك يا حجّة الله و ابن حجّته»، اين توصيف مقامى است كه همه ائمه (ع) كه هر يك ذريه ديگرى است، داراى اين مقام هستند. اما اوصاف مقامات بعدى مختصّ امام حسين (ع) است و كس ديگرى با وى در آنها مشترك نيست، حتى پدر بزرگوارشان حضرت على (ع).
«السّلام عليك يا قتيلالله و ابن قتيله» تعبير رسا و گويايى است براى بيان نوع منحصر به فردى از شهادت در راه خدا در ميان مخلوقات، كه پدر ايشان امير المؤمنين (ع) نيز در اين نوع از شهادت با وى شريك است اما امام حسين (ع) اين وجه اختصاصى را داراست كه هم شهيد در راه خداست و هم پسر كشته شده در راه خدا. و اين مقام والا و منحصر به فردى است كه از عالم غيب براى او نوشته شده است. و كسى نمىتواند اين منصب الهى را براى كسى غير از او در طول تاريخ بشرى، حتى در مقامات انبيا، اوصيا و شهدا بيابد.
البته براى ما فهم اين دو عبارت «قتيل الله و ابن قتيله» و «ثارالله و ابن ثاره» قابل درك است، اما عبارتى كه عقل در فهم آن در حيرت مىماند اين است: «السلام عليك يا وترالله الموتور فى السموات و الارض». و بعد از اين مقامات سه گانه است كه حضرت امام صادق (ع) مىفرمايند:
گواهى مىدهم كه خون تو آرميده در بهشت است و سايههاى عرش براى آن لرزيده است و همه خلايق براى آن گريستهاند.[٢]
بنابراين صاحب مقامى كه مىخواهيم او را به مسلمانان معرفى كنيم، گوهرى است منحصر به فرد كه همه معجزات او نيز منحصر به فرد است، در هر فقره از فقرات اين كلمات گوهربار بحثهايى است كه بيان آنها ساعتها به طول مىانجامد و ما هم ادعاى كمال شرح آنها را نداريم بلكه اميدواريم كه استعداد آن را در شنونده بيابيم.
براى ما مهم اين است كه بفهيم چه عاملى سبب شده كه خون حسين (ع) از ساكنان سراى خلوّ و جاودانگى بشود، چرا كه عالم جاودانگى مكان مجردات است و رفتن روح به آنجا و از ساكنان آنجا شدن روح، امرى مطابق با اصل است. اما رفتن خون به آنجا و ساكن شدن در آن عالم، به اين معناست كه در روح تحولى پديد مىآيد كه آن را به بالاتر از عالم خُلد مىرساند وخون هم به نوعى از ارواح تبديل شده، و ساكن عالم بقا و جاودانگى گرديده است. مفهوم اين حرف اين است كه امام حسين (ع) به درجهاى رسيده كه خونش ساكن عالم بقا مىشود ولى روحش در مرتبهاى بالاتر از آن عالم جاى مىگيرد كه براى ما قابل درك نيست.
سخن امام صادق (ع) كلامى است از عالم بالا، كه بر زبان امامى كه منافذ آن عالم برايش گشوده شده، جارى گرديده است. بنابراين معناى ساكن شدن خون در عالم بقا و جاودانگى و لرزش سايههاى عرش براى آن چيست؟ و چه رابطهاى بين سكونت خون امام حسين (ع) در سراى جاويدان و لرزش سايههاى عرش وجود دارد. اينها تعابيرى است كه علم و تحقيق در آن موج مىزند و بعد از اين شهادت عجيب اين عبارت را مىآورد: «و همه مخلوقات برايش گريستند.»[٣]
اهل تأمل و دقت كجايند؟ امام (ع) در اينجا كلمه جمعى را با «الف و لام» آورده است تا عموميت و شمول همه موجودات را برساند و ابتدائاً به اجمال فرمود همه موجودات، و سپس به تفصيل اين موجودات را ذكر نموده است و مىفرمايد:
گريستند براى او آسمانها و زمينهاى هفتگانه و همه آنچه در آنها و مابين آنهاست. و هر چه در بهشت و دوزخ است، و همه آنچه ديده مىشود و نمىشود، همگى براى امام حسين گريه و نوحهسرايى نمودند.[٤]
همه اينها به خاطر امام حسين (ع) گريه كردهاند اما امام حسين (ع) خودش كجاست؟ اين تجليلها و عظمتها همگى