ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧١ - عشق و محبّت در شرق و غرب
عشق و محبّت در شرق و غرب
عشق يكى از كهنترين ويژگىهاى انسان است. انسان از زمان دميده شدن روح خدا در وجود گلى خويش، عشق را تجربه كرده است. پس عشق را مىتوان گرهخورده با وجود انسان دانست. انسانها در طول تاريخ و به سبب فطرتى كه دارند، عشق را طلب كردهاند. اين طلب عشقها در گذر تاريخ براى ملل مختلف به شكل سمبل و نماد در آمده است؛ به گونهاى كه هر ملّتى روزى را به عنوان روز عشق معين كرده است؛ روزى كه در عقبه خود، تاريخى از عشقورزىها و عاشقپيشگىها را در خود جاى داده است. ايرانيان روز سپندارمذگان را روز عشق مىدانند. سپندارمَذ لقب ملّى زمين است؛ يعنى گستراننده، مقدّس، فروتن. زمين نماد بارورى است؛ چون با فروتنى، تواضع و گذشت، زندگى را به همه زيستمندان هديه مىكند. به همين دليل در فرهنگ باستان، اسفندگان را به عنوان نماد تمايلات مادرانه و بارورى مىپنداشتند. در آن سوى زمين نيز روز ولنتاين به عنوان روز عشق شناخته مىشود ... از تاريخچه و دليل پيدايش روز ولنتاين اطّلاعات مستند دقيقى وجود ندارد و هر آنچه امروزه به عنوان داستان روز ولنتاين در ميان مردم جهان شهرت دارد، در آميخته با افسانهپردازى است.
روز عشق و مفهوم عشق را مىتوان در تمام ملّتهاى جهان جستوجو كرد؛ زيرا محبّت و عشقورزى در فطرت انسان وجود دارد و انسانها همه به نسبتهاى مختلف به آن گرايش دارند. عشق تحت عنوانهاى مختلف معرفى و تعريف مىشود؛ از جمله اين عناوين، عشق طبعى، عشق روحانى و عشق الهى است كه گاه زيرمجموعهاى از عشق مجازى و حقيقى قرار مىگيرد و گاه نيز مستقل تعريف مىشود؛ امّا مهم ريشه تعريف اين مفاهيم از عشق است كه همگى به نسبت ذات و فطرت خدا جوى انسان است و نوع برتر آن، عشقى معرفى مىشود كه نه بر پايه اميال شهوانى، نيازهاى جسمى و صرفاً عاطفه ميان دو جنس مخالف، بلكه نردبانى است براى رسيدن به عشق حقيقى؛ يعنى طلب خدا.
از سوى ديگر، عشق در غرب، پايه در فلسفه «يونان» دارد و با عناوينى، مانند اروس (Eros عشق شهوانى) و لودوس (Ludus عشق تفنّنى) همقرابت شده است و عشقهايى، مانند عشق اگيپ (Agape عشق الهى) تنها در «كتاب انجيل» باقىمانده است و در عمل، به تعاملات آدمى راهى نيافته است. از اينرو، عشق در غرب با نفسانيات و نيازهاى انسانى گره خورده و منفكّ از وجود انسانى، راهى به پيش ندارد.
عشق غربى محبوس شده در قفس جسم انسان است؛ نه مانند عشق در مفهوم اسلامى و شرقى كه نجاتدهنده نفس و جان انسانها معرفى