«وَمَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ تَثْبِيتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصابَها وابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَها ضِعْفَيْنِ فَإِنْ لَمْ يُصِبْها وابِلٌ فَطَلٌّ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ؛[١]

و مَثَل [صدقات‌] كسانى كه اموال خويش را براى طلب خشنودى خدا و استوارى روحشان انفاق مى‌كنند، همچون مَثَلِ باغى است كه بر فراز پشته‌اى قرار دارد [كه اگر] رگبارى بر آن برسد، دو چندان محصول برآورد و اگر رگبارى هم بر آن نرسد، بارانِ ريزى [براى آن بس است‌]، و خداوند به آنچه انجام مى‌دهيد، بيناست.»

در ميان امامان ما، هيچ كس به اندازه حضرت اميرالمؤمنين على (ع) به خصلت رسيدگى به وضع فقرا و درماندگان مشهور نيست.

امام صادق (ع) فرمودند:

«على (ع) با دسترنج خويش هزار برده و بلكه عدّه زيادى كه به شماره نمى‌آيند، آزاد كرد. مردى در حالى‌كه نزد آن حضرت، مقدارى هسته خرما ديد، از آن حضرت پرسيد: اى ابوالحسن! اين چيست؟ فرمود: «إن شاء الله صد اصله درخت نخل است.» سپس آنها را كاشت و حتّى يك دانه از هسته‌ها را نگاه نداشت و آن را وقف عام كرد.

آن حضرت در «خيبر» و «وادى القرى»، اموالى را وقف نمود و هم چنين اموال «ابى نيزر»، «بغيبغه»، «ارباح»، «أرينه»، «رغد»، «رزين» و «رياح» را بر مؤمنان وقف نمود و فرزندانش از فاطمه (ع) را، كه افرادى صالح و امين بودند، به اين كار مأمور كرد. وى صد چاه آب در «ينبع» حفر كرد و وقف حجّاج بيت الله الحرام نمود كه تا امروز نيز باقى است؛ همچنين در راه مكّه و «كوفه»، چاه‌هاى آبى حفر كرد و در «مدينه»، مسجد «فتح» را ساخت و در مقابل قبر حمزه و «ميقات» و كوفه، مساجدى بنا كرد و همچنين «جامع بصره» و «عبّادان» را ساخت و كارهاى خيريه ديگرى انجام داد.»[٢]

با همين يك حديث، به خوبى مى‌توان تصوّر كرد كه حضرت على (ع)، چه دست بخشنده‌اى داشتند. آرى: «و عمل كسانى كه اموال خود را به طلب رضاى خدا و استوارى دادن به دل‌هاى خويش انفاق مى‌كنند، مانند باغى است بر بالاى تپّه‌اى ...»[٣]

امام صادق (ع) پس از خواندن اين آيه فرمودند:

«على (ع) افضل و برترين مصداق در آيه شريفه است. او بود كه پيوسته اموالش را براى به دست آوردن رضايت خداى تعالى انفاق مى‌كرد.»[٤]

٨. مردى با افتخارات بسيار

در ميان انسان‌ها، هيچ انسانى به اندازه اميرالمؤمنين، على (ع) مورد حسادت قرار نگرفته است؛ زيرا پس از رسيدن ايشان به مقام اميرى مؤمنان، ديگر مقامى‌نمانده بود كه ايشان طى نكرده باشند و جايگاهى انسانى كه به آن نرسيده باشند. ايشان، علاوه بر اينكه در ميان برترين خاندان قريش، بنى‌هاشم، زاده شده بودند، خانواده‌اى نيك‌سرشت داشتند و در دامن رسول خدا (ص) و با مهر و محبّت حضرت خديجه كبرى (س) رشد يافتند؛ سپس از نخستين ايمان‌آورندگان و برادر دينى رسول خدا (ص) شدند. در جنگ‌ها نام‌آور و در بخشندگى شناخته شده بودند. علاوه بر آن، افتخار همسرى حضرت زهرا (س) نصيب آن حضرت شد و فرزندان آنان، سيد جوانان اهل بهشت گرديدند. سپس در روز غدير، به مقام ولى اللهى نائل آمدند. البتّه اينها تنها جايگاه ظاهرى ايشان بود و مردم از بسيارى از فضائل ايشان بى‌خبر بودند و هستند و خواهند بود.

اين يك طرف قضيه است؛ طرف ديگر آن همّت بالاى مولاى نازنين،