از امام صادق (ع) شنيدم كه فرمود: «يك روز فردى يهودى به خدمت رسول خدا (ص) رسيده و در مقابل آن حضرت ايستاد و به او خيره شد. رسول خدا (ص) به او فرمود: «چه مى‌خواهى؟» گفت: آيا تو افضلى يا موسى كه خداوند با او صحبت كرد و كتاب مقدّس «تورات» و عصا و معجزاتى چون شكافته شدن دريا و سايبان ابر بر او نازل فرمود؟!

پيامبر (ص) فرمودند:

«براى آدمى، تعريف از خود قبيح و ناپسند است؛ ولى ناگزير مى‌گويم. وقتى آن خطا از حضرت آدم سرزد، با اين جملات به سوى خداوند توبه نمود: خداوندا! به حقّ محمّد و آلش به درگاهت التماس مى‌كنم كه مرا ببخشى. خداوند نيز از خطايش درگذشت.

نوح نبى (ع) وقتى سوار كشتى شد و از غرق شدن ترسيد، اين‌گونه دعا كرد: خداوندا! به حقّ محمّد و آلش از تو درخواست مى‌كنم مرا از غرق شدن نجات بخشى. پس خداوند با عزّت و جلال او را نيز نجات داد.

و حضرت ابراهيم وقتى در آتش افتاد، گفت: خدايا! به درگاهت التماس مى‌كنم كه به حقّ محمّد و آلش مرا نجات دهى. خداوند نيز آتش را بر او سرد و سلامت ساخت.

و حضرت موسى چون عصايش را بر زمين انداخت- و با مشاهده آن در دلش ترس و بيمى يافت- ين‌گونه دعا كرد: بارالها! به حقّ محمّد و آلش به درگاهت التماس مى‌كنم كه آسوده‌خاطرم فرمايى! و خداوند متعال نيز فرمود: «مترس كه همانا تو برترى.»

اى مرد يهودى! اگر موسى (ع) مرا درك نمى‌كرد و به من و نبوّتم ايمان نمى‌آورد، ايمان و نبوّت او هيچ سودى برايش نداشت. اى يهودى! مهدى، از نسل من است؛ همو كه چون خروج كند، عيسى‌بن مريم به يارى و كمكش نازل شود و پشت سر او نماز بخواند.»[١]

نكات قابل توجّهى در اين مناظره وجود دارد كه در ادامه به آنها اشاره مى‌نماييم:

١. احترام پيامبر (ص) به مخاطب خود، يك فرد يهودى و گوش دادن دقيق به سخنان وى؛

٢. يهوديان به گواه تاريخ آزارهاى زيادى به پيامبر (ص) وارد كردند و درواقع، دشمنان پيامبر (ص) بودند؛ امّا رسول خدا (ص) به مصداق فرمايش الهى، رحمتى براى عالميان است؛ بنابراين براى هدايت دشمنان نيز تلاش‌هاى زيادى كردند؛

٣. به عنايت پروردگار متعال، رسول خدا (ص) اشرف انبيا است؛

٤. اشاره پيامبر (ص) در اين مناظره به اهل بيت (ع) و عترت و نام بردن از حضرت مهدى (عج) دلالت بر پيوند اين دو ثقل عظيم، يعنى «قرآن» و عترت و جدايى‌ناپذيرى آنان دارد؛

٥. رستگارى و سعادتمندى كسانى كه پيرو دستورات خدا و رسول خدا (ص) هستند، از محتواى اين مناظره هويداست.

پى‌نوشت‌ها:

[١]. طبرسى، «احتجاج»، ج ١، صص ٩٧- ٩٨؛

سيدحسن حرّ، «سبك اخلاقى مناظرات چهارده معصوم (ع) از منظر قرآن و روايات»، فصلنامه قرآنى كوثر، ش ٥١، زمستان ٩٣، ص ١٦٠.