بعضى از كلمات هستند كه در تفكّرات مختلف، معانى و كاركردهاى متفاوتى دارند و بسته به نوع معنى و تبيين آن، نوع خاصّى از چارچوب مفهومى را در اختيار مى‌گذارند. يكى از اين كلمات، آزادى‌ است. دو اعتقاد، جريان فكرى و ايدئولوژى غالب عصر ما، يعنى اسلام و در مقابل آن، اومانيسم كه يكى با محوريت خدا براى تعريف و تبيين هرچيز، عينك خدامحورى را به چشم مى‌زند و ديگرى با محور قرار دادن انسان و عينك اومانيسم، جهان را تعريف و تبيين مى‌كند، از آزادى تعاريف خاصّى را مى‌دهند.

اگر بخواهيم از منظر «قرآن» آزادى را در حوزه مورد نظر خود بيان كنيم، بايد بگوييم كه قرآن، آزادى بشر را با دو گزاره بايدها و نبايدها محدود كرده است؛ مجموعه‌اى از بايدها و نبايدها كه اجراى آنها لازم است. جاده‌اى را تصوّر كنيد كه شما در آن اختيار داريد كه آزادانه حركت كنيد؛ امّا توسط دو دسته گاردريل در دو طرف محدود شده‌ايد. وجود اين دو دسته گاردريل براى آن است كه شما از مسير خارج نشويد و راه راست و حق را بپيماييد و در انتهاى مسير، به سعادت برسيد.

به طور خلاصه، تعريف آزادى در سيستم انسان‌محور به اين شرح است كه هر فرد، آزاد است، تا جايى كه وارد آزادى و قدرت اختيار ديگرى نشود. با اين موضوع كه اين گزاره در سطح حكومت‌هاى غربى يك تعريف است و به آن عمل مى‌شود يا يك شعار و دروغ بزرگ كه با آن مردم را فريب مى‌دهند و حتّى به تعريف مورد نظر خود عمل نمى‌كنند، كارى نداريم. ما به دنبال آن هستيم تا ببينيم با در نظر گرفتن اين معنا درباره آزادى، جامعه غربى چه مسيرى را پيموده است.

انسان مجموعه‌اى از نيازهاى مادّى و معنوى دارد كه بايد به آنها پاسخ دهد. راه حلّ خداوند به عنوان خالق براى رفع نيازهايى كه خود در درون انسان گذاشته، خانواده است؛ اينكه تا جوانى، عضوى از خانواده باشيد و پس از آن، خود يك خانواده را تشكيل بدهيد. انسان مسلمان، كوچكترين واحد تشكيل دهنده جامعه را خانواده مى‌داند و واضح است كه در انديشه اسلامى، توجّه به خانواده، به معنى نفى فرد نيست؛ بلكه تأمين نياز مادّى و معنوى فرد، در گرو وجود خانواده است.