ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٠ - ٢- ٢- ٢ مرگ با عزّت و راهيابى به بهشت
بنابراين مجموع اين آيات نشان مىدهد كه مودّت ذىالقرباى رسول خدا (ص)، تداوم برنامه رسالت و رهبرى آن پيامبر است و به تعبير ديگر، براى ادامه راه پيامبر و هدايت و رهبرى او، بايد دست به دامن ذوىالقربى زد و از رهبرى آنها استمداد جست، اين همان چيزى است كه شيعه در مسئله امامت، از آن جانبدارى مىكند و معتقد است رشته رهبرى بعد از پيامبر نه در شكل نبوّت كه در شكل امامت، براى هميشه ادامه خواهد داشت. پس در نهايت، اين مودّت و همراه آن ولايت، به سود انسان است و از نتايج و آثارش هدايت اوست.[١]
٢- ١- ٥. آرامش دل
«همانان كه ايمان آوردند و دلهايشان به ياد خدا آرام مىگيرد. آگاه باش كه با ياد خدا دلها آرام گيرد!»[٢]
در بعضى از رواياتى كه در توضيح اين آيه شريفه آمدهاند، بيان اين است كه پيامبر (ص) و اهل بيت (ع) او مصاديق ذكر خدايند و كسى كه محبّ اهل بيت (ص) باشد از اين آرامش دل بهرهمند مىشود؛ به عنوان نمونه، ابنمردويه از علىبن ابىطالب (ع) از رسول خدا (ص) روايت كرده كه فرمودند:
«وقتى اين آيه ناز شد، حضرت فرمود: اينها كسانىاند كه خدا و رسولش و اهل بيت رسولش را به راستى، نه به دروغ دوست بدارند و مؤمنان را شاهد و غايبشان را دوست بدارند، آرى به ياد خداست كه يكديگر را دوست مىدارند.»[٣]
بنابراين رسول خدا و اهل بيت طاهرش و برگزيدگان از صحابه و مؤمنان، مصاديق ذكر خدايند، چون خدا به وسيله ايشان به ياد مىآيد.[٤]
پس مىتوان گفت كه يكى ديگر از آثار دنيوى كه براى محبّت به اهل بيت (ع) ذكر شده، بهرهمندى از آرامش روح و روان است.
٢- ٢. آثار اخروى
٢- ٢- ١. آمرزش گناهان
«و آن زمان كه گفتيم: به اين شهر [بيت المقدّس] درآييد و از [نعمتهاى] آن، هر جا خواستيد فراوان بخوريد و از اين دروازه خاضعانه وارد شويد و بگوييد: خدايا! گناهان ما را فرو ريز. تا خطاهاى شما را ببخشاييم، و [البتّه پاداش] نيكوكاران را خواهيم افزود.»[٥]
در اين آيه شريفه، دو فرمان دخول به بنىاسرائيل داده شده بود كه دخول دوم، نظر به ورود از دربى مخصوص، با حالت خشوع و كرنش داشت كه در عين حال بايد با ذكر معنايى همراه مىشد تا موجب ريزش گناهان شود. آن ذكر، زبان به طلب عفو و مغفرت بود؛ هرچند كه بنىاسرائيل، اين دستور را كه حضرت موسى (ع) ابلاغ كرده بود، به تمسخر گرفتند و در نتيجه، به عذاب الهى گرفتار شدند. «حِطِّه» از نظر لغت به معنى ريزش و پائين آوردن است و در اينجا به اين معناست كه: «خدايا از تو تقاضاى ريزش گناهان خود را داريم.» عكرمه مىگويد: آنان مأمور شدند كه بگويند: «لا اله الّا الله» كه خود اين كلمات، گناه آنان را مىريخت و چون همه اينها سبب ريختن گناه است، تعبير به حطّه شده است.[٦]
اگر توجّهى به روايات تفسيرى ذيل اين آيه داشته باشيم، درمىيابيم كه اين باب حطّه، براى امّت اسلام نيز اميرمؤمنان على (ع) و اهل بيت (ع) هستند. به عنوان نمونه از امام باقر (ع) نقل شده است كه فرمودند:
«نحن باب حطتكم؛[٧]
ما باب رحمت و آمرزش شمائيم»
و نيز از امام على (ع) نقل شده است كه فرمودند:
«همانا مثل ما در اين امّت، مانند كشتى نوح و همانند باب حطّه در بنىاسرائيل است.»[٨]
جالب آنكه در انتهاى آيه مىفرمايد:
«سَنَزيدُ المُحسِنين» كه با توجّه به آنچه در «آيه ٢٣ سوره شورا» گفته شد، مصداق حسنه، محبّت اهل بيت (ع) است كه خود موجب بركات و فزونى است. در اينجا نيز پس از امر به درخواست ريزش گناهان كه بر طبق روايات توسط اهل بيت (ع) صورت مىگيرد، تعبير آمرزش گناهان و پس از آن، تعبير زيادى و فزونى براى محسنين را دارد.
با در نظر گرفتن مواردى كه ذكر شد، مىتوانيم بگوييم با محبّت اهل بيت (ع) و تمسّك به ايشان، ما نيز از در آمرزش گناهانمان وارد شويم و مورد مغفرت و بخشش پروردگارمان قرار گيريم. پس مىتوان گفت، قطعاً يكى از آثار محبّت به اهل بيت (ع) آمرزش گناهان مىباشد.
« «نَغْفِرْلَكُمْ خَطاياكُمْ؛
از خطاهايتان در مىگذريم»
٢- ٢- ٢. مرگ با عزّت و راهيابى به بهشت
«قُلْلا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى؛[٩]
بگو من از شما اجرى نمىخواهم، جز مودّت خويشاوندانم.»
در كتابهاى فريقين، يك سلسله رواياتى از پيامبر اكرم (ص) نقل شده كه در آن، شأن و مراتب مرگ محبّان اهل بيت (ع) را بيان كرده است و كسى كه با محبّت اهل بيت از دنيا برود، به اوصاف مختلفى توصيف شده است.[١٠] به همين جهت قسمتهايى از اين حديث را به ترتيب، بيان مىكنيم.
الف: مراتب مرگ محبّان اهل بيت (ع)
در روايتى از رسول خدا (ص) آمده است:
«هر كس با محبّت آل محمّد (ص) بميرد، شهيد از دنيا رفته و گناهانش بخشوده شده و با توبه و مؤمن كامل الايمان و بر سنّت و جماعت اسلام از دنيا رفته است. برعكس، هر كس با بغض آلمحمّد (ص) از دنيا برود، كافر از دنيا رفته و روز قيامت در حالى وارد عرصه محشر مىشود كه در پيشانى او نوشته شده، مأيوس از رحمت خدا!»
ب: امان از عذاب قبر و راهيابى به بهشت
در ادامه حديث نيز از رسول اكرم (ص) روايت شده است كه:
«هركس با محبّت آلمحمّد (ص) از دنيا رود، فرشته مرگ او را بشارت به بهشت مىدهد، سپس نكير و منكر به او بشارت دهند، در قبر او دو در به سوى بهشت گشوده مىشود. قبر او را زيارتگاه فرشتگان رحمت قرار مىدهند. او را با احترام به سوى بهشت مىبرند؛ آنچنان كه