ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣١ - با دعاى ندبه در پگاه جمعه
است كه نسخه خطى آن در ١٨١ ورق ١٧ سطرى در كتابخانه عمومى آيةالله مرعشى موجود است.[١]
در اين نسخه نيز كه به شماره ٤٦٢ در كتابخانه يادشده محافظتمىشود، فراز بالا در ورق ١٧٤ سطرهشتم «وعرجتبه» آمده است.
سومين منبع موجود براى دعاىندبه كتاب ارزشمند «مصباح الزائر» تاليف سيدابن طاووس (م ٦٦٤ ق.) است.
در نسخه چاپى اين كتاب فراز بالابه جاى «وعرجتبه» به تعبير «وعرجتبروحه» آمده است.[٢]
اين نسخه يقينا غلط است، زيرا:
اولا" سيد اين دعا را از كتاب مزاركبير نقل كرده، زيرا در آغاز آنمىنويسد:
ذكر بعض اصحابنا قال: قالمحمدبن على بن ابى قرة: نقلت منكتاب محدبن الحسين بن سنانالبزوفرى رضى الله عنه دعاءالندبة،. و ذكر انه الدعاء لصاحبالزمان صلوات الله عليه، ويستحب ان يدعى به فى الاعيادالاربعة».[٣]
و اين دقيقا تعبير صاحب مزاركبير در آغاز دعاى ندبه است.[٤]
روى اين بيان ترديدى نيست كهسيدابن طاووس اين دعا را به واسطهمزار كبير، از ابن ابى قره، از بزوفرىنقل كرده، و منظور از «بعضاصحابنا» در كلام سيد همان «ابنالمشهدى» است. و چون همهنسخههاى مزار كبير كه مستند سيد ومقدم بر اوست «عرجتبه» مىباشد، بى گمان نسخه صحيح مصباح نيز «عرجتبه» بوده است.
ثانيا: «محدث نورى» در كتابارزشمند «تحيةالزائر» مىنويسد:
من در برخى از نسخههاى كتاب «مصباح الزائر»، «عرجتبه» ديدهام.[٥]
محدث قمى نيز فرمايش استادشرا تاييد نموده است.[٦]
ثالثا: در كتاب مزار قديم نيز كهمقدم بر سيد است و او نيز اين دعا رااز ابن ابى قره، از كتاب بزوفرى نقلكرده است، تعبير «عرجتبه» آمدهاست.[٧]
با توجه به سه نكته يادشدهترديدى نمىماند كه نسخه صحيحكتاب «مصباح الزائر» نيز «عرجتبه» بوده است، ولى متاسفانه دراستنساخهاى بعدى عبارت «عرجتبه» به تعبير «عرجتبروحه» تصحيف شده است.
تاسفبارتر اين كه همين نسخهتصحيف شده به دست مرحوم علامهمجلسى افتاده، ايشان نيز دعاى ندبهرا از آن نسخه تصحيف شده نقلكرده و براى رعايت امانت در نقل، فراز يادشده را «عرجتبه» آوردهاست[٨] و بدينگونه اين نسخه تحريفشده، به كتب متاخران راه يافته است.
محدث قمى نيز در كتاب شريف «مفاتيح الجنان» دعاى ندبه را ازنسخه تصحيف شده مصباح الزائرنقل فرموده، و لذا عبارت «عرجتبروحه» را در متن ذكر كرده و عبارت «عرجتبه» را در حاشيه به عنواننسخه بدل آورده است. ولى در نسختحقيق شده مفاتيح عبارت «عرجتبه» در متن قرار گرفته است.[٩]
از مطالب فوق به اين نتيجهرسيديم كه:
١. در همه نسخههاى چاپى وخطى و عكسى «مزار كبير»؛
٢. در نسخههاى خطى موجود از «مزار قديم»؛
در نسخههاى اصلى «مصباحالزائر»؛ «عرجتبه» بوده است.
و اينكه عناوين تعداد ديگرى ازآثار پژوهشگران را در يك قرن اخيردر اينجا مىآوريم كه همگى در آثارارزشمند خود «عرجتبه» ثبتكردهاند:
١- تحيةالزائر، از ميرزاحسيننورى، (م ١٣٢٠ ق.)[١٠]
٢- مكيال المكارم، ازميرزامحمدتقى فقيه احمدآبادى، (م ١٣٤٨ ق.)[١١]
٣- مفتاح الجنات، از صاحب اعيانالشيعه، (م ١٣٧١ ق.)[١٢]
٤- شرح دعاى ندبه، از محى الدينعلوى طالقانى، (م ١٣٨٧ ق.)[١٣]
٥- شرح دعاى ندبه، از مرحومشيخ عباسعلى اديب؛[١٤]
٦- سخنان نخبه، در شرح دعاىندبه، از عطائى اصفهانى؛[١٥]
٧- شرح دعاى ندبه، از سيدعلىاكبر موسوى محب الاسلام؛[١٦]
٨- ندبه و نشاط، از احمدزمرديان؛[١٧]
٩- الصحيفة الرضوية الجامعة، از