تنها به اين فرقه پرداخته و به ردفرقه‌هاى ديگر نپرداخته است. او دريك باب كتابش مطالبى درباره‌اسماعيل بن عبدالله‌[١] آورده و اثبات‌كرده است كه وى امام نيست و هماناامام، ابوالحسن موسى بن جعفر، عليهماالسلام، است.

همچنين ادعاى دروغين قائم‌فاطمى براى مهدويت نيز يكى ازاسباب تاليف اين كتاب بوده است. چرا كه نعمانى در «الغيبة» به بطلان‌اين ادعا اشاره مى‌كند و درباره جنگ‌فاطمى با ابويزيد اموى و كيفيت آن‌نيز مطالبى مى‌آورد و چه بسا اين‌مساله دليلى هم براى نوشتن كتاب‌ديگرى از سوى نعمانى در رداسماعيليه نيز بوده باشد.[٢]

و اما ساير مذاهب جديد و بدعى، فاقد قدرت و شوكت‌بودند و به همين‌دليل ارزش بحث و بررسى و حتى ردكردن نيز نداشتند.

پى نوشتها:

[١]. بخش مربوط به مصادر كتاب الغيبة به‌علت مشتمل بودن بر مباحث تخصصى‌رجال و حديث در اين ترجمه نيامده است.

[٢]. در كتاب‌الرجال، نجاشى، اينگونه آمده‌ولى در كتاب الغيبة شيخ طوسى (ص ١٢٧، ش ٩٠) از او با عنوان «ابن ابى‌زينب نعمانى» ياد شده است.

[٣]. ر. ك: النجاشى، كتاب‌الرجال، ص ٣٨٣، ش ١٠٤٣.

[٤]. ر. ك: النعمانى، الغيبة، ص ٦٢، س ٥.

[٥]. همان، ص ٢٤٩، س ٦.

[٦]. همان، ص ٣٩، س ١.

[٧]. ر. ك: الحموى، ياقوت، معجم‌البلدان، ص ١٧؛ اطلس تاريخ اسلام (در جاهاى‌مختلف)؛ الوزير البكرى، معجم ما استعجم، ج ١، ص ٩٣ (بيروت، عالم‌الكتب، ١٤٠٣ ق.).

[٨]. ر. ك: النعمانى، همان، ص ١٠٢، س ٣٧.

[٩]. همان، ص ١٨ (پاورقى ٢).

[١٠]. الخطيب البغدادى، تاريخ بغداد، ص ٥، س ٢٢؛ الطوسى، كتاب‌الرجال ص ٤٩٠، ش ٣٠ ٥٩٤٩؛ الطوسى، محمد بن الحسن، الفهرست، ص ٢٩، ش ٢٧٦؛ النجاشى، كتاب‌الرجال، ص ٩٥، ش ٢٣٣.

[١١]. الخطيب البغدادى، همان، ص ٥، س ١٨، به‌نقل از شاگرد وى ابن الجعابى.

[١٢]. همان، ص ٥، س ١٥، ص ٢٢، س ١٦)؛ الطوسى، الامالى، ص ٢٦٩، ش ٥٠٩ (مجلس ١٠، س ٣٩).

[١٣]. ر. ك: النعمانى، همان، ص ٢.

[١٤]. كلمه «نيف» در عبارت «نيف و ثمانون» (هشتاد و چند) به از يك تا سه اطلاق‌مى‌شود.

[١٥]. در اين مورد اقوال ديگرى نيز وجود داردولى ضعيف هستند. ر. ك: الفصول المختاره، ص ٣١٨؛ الصراط المستقيم، ج ٢، ص ٢٣٣؛ دلائل الامامة، ص ٥٠١- ٥٠٢؛ الطوسى، الغيبة، ص ٢٤٢ و ٢٠٨؛ كشف‌الغمة، ج ٣، ص ٢٣٤ و ...

[١٦]. الكلينى، محمدبن يعقوب، الكافى، ج ١، ص ٥١٤، اول فصل؛ الصدوق، محمد بن على‌بن الحسين كمال‌الدين، ص ٤٣٠، س ٤، ص ٤٣٢، س ٩ و ١٢، المفيد، محمد بن محمدبن نعمان، الارشاد، ج ٢، ص ٣٣٩، الطوسى، محمد بن الحسن الغيبة، ص ٢٣٤، س ٢٠٤، ص ٢٣٨، س ٢٠٦.

[١٧]. الكلينى، محمدبن يعقوب، همان، ج ١، ص ٣٢٩، ح ٥، ص ٥١٤، ح ١، فرق‌الشيعه، الطوسى، الغيبة، ص ٢٣١، ش ١٩٨، ص ٢٤٥، ش ٢١٢، ص ٢٥٩، ش ٢٢٦، ص ٢٧٢، ش ٢٣٧، ص ٣٩٣، ش ٣٦٢.

[١٨]. به كتاب الغيبة صفحات ٢٧، ١٦٥، ١٧٠، ١٧٢،