ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٦ - حكومت علوى، الگوى حكومت مهدوى
خداى تعالى با هيچ يك از بندگانخود بى دليل نه سر خصومت و دشمنىدارد و نه با احدى پيمان قوم و خويشىو برادرى بسته است، بلكه همه چيز براساس حكمت و قانون استوار گرديدهو باطل در آن راه ندارد يكى از اينحكمتهاى الهى هلاكت قوم ستمكار باهر نام و عنوان است. اميرمؤمنان درنامهاى به فرماندهان نظامى علتسقوط و هلاكتحكومتهاى گذشته رادر دو مساله ديده است: يكى آنكهزورمندان آنها به گونهاى عملمىكردند كه مردم مجبور شدندحقوقشان رااز طريق رشوه و ديگرراههاى ناصواب خريدارى نمايند وديگرى سوق دادن مردم به سوى باطلاز سوى حاكمان است.[١]
شيوه ديگر اميرالمؤمنين براى دورساختن زمامداران از ارتكاب خيانت، تحريك احساسات و غيرت آنها بود. درنامهاى به ابن عباس مىنويسد.
من در كارهاى تو شريكم اگر زيانىبرسانى به امام و پيشواى خود زيانرساندهاى.[٢] و در نامهاى احتمالا بههمين شخص براى آنكه او را از راهخطايى كه رفته بود پشيمان كند، مىفرمايد:
من تو را شريك در امانتم- يعنىحكومت- قرار دادهام و از ميان همهخاندانم به تو اعتماد كردم، حالا كهاوضاع بر من سختشده، تو هم مرارها كردهاى؟! چطور مال حرام ازگلويت پايين مىرود[٣] ...
گاهى حضرت در سخنرانيهاىعمومى نيز به مردم هشدار مىداد كهخداوند شما را به وسيله اموالمىآزمايد.
روزى مولاى متقيان در حالسخنرانى بود، مردى برخاست و ازمعنى فتنه و امتحان پرسيد. امام پاسخداد:
وقتى آيه «المأَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا، أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ» نازل شد از رسول خداپرسيدم مقصود از آزمايش و فتنهچيست؟ فرمود: يا على! امت، بعد از منامتحان خواهند شد ... اين مردم پس ازمن با ثروتشان آزمايش مىشوند، ديندار بودن را منتى بر خدا قرارمىدهند ... رشوه را به نام هديه و ربارا به رسم تجارت حلالمىشمارند[٤] ...
٢. اقدامات اجرايى و حكومتى
اقدامات فرهنگى و سفارشحاكمان و كارگزاران به يادآورىقيامت و نظارت خداوند هرچندضرورى و كارساز است، اما هرگزكافى نيست. بلكه در كنار آن بايستىاقدامات حكومتى و نظارتى نيز اعمالگردد.
اقدامات امام اميرالمؤمنين در اينخصوص عبارتند از:
١- ٢. انتخاب اصلح براى مديريت
يكى از مهمترين وظايف حاكماسلامى، انتخاب شايستهترين افرادبراى مديريتهاى مختلف كشور است.
اميرالمؤمنين، مدير جامعه را به