اگر دوره آخرالزّمان را دوره سلطه فرهنگ شيطانى بناميم، سخن به گزاف نگفته‌ايم؛ دوره‌اى كه شاخص عمومى جهت‌گيرى‌ها و حركت‌ها به سمت اهداف، منويّات و برنامه‌هاى شيطانى است. چند قرنى است، شعار «خدا مُرد» نيچه سرلوحه برنامه ريزى‌ها و استراتژى‌ها شده است؛ امّا در اين ميان برخى از خلقيّات و رفتارهاست كه بيش از ديگر رفتارها و منش‌ها مورد اقبال و توجّه قرار گرفته است. در اينجا نگاهى اجمالى به دنياى اطراف خود مى‌اندازيم:

تفاخر

ديديم شيطان در ابتداى نافرمانى خود در برابر خداوند چنين گردن كشيد كه من بهتر از اويم مرا از آتش آفريده‌اى و او را از گِل. اين خُلق از اهمّ خلقيّات آخرالزّمانى مردم شده و افراد با تمام قوا به دنبال خود برتر نمايى در مقايسه با ديگران افتاده‌اند.

آنچه در پى تكاثر و زياده‌طلبى اتّفاق مى‌افتد و در واقع زمينه‌ساز ظهور رفتار زياده‌خواهى در انسان مى‌شود، گاهى خود حبّ دنياست؛ ولى در بسيارى از موارد در مقايسه با داشته‌هاى ديگر و فخرفروشى به آنها معنا پيدا مى‌كند. انسان‌ها زياده‌خواه مى‌شوند تا به ديگران فخر بفروشند كه ما بيشتر از شما داريم و از اين جهت بالاتر از شماييم.

حرص، زياده‌خواهى و تكاثر

تكاثر يا زياده‌خواهى در حالتى اتّفاق مى‌افتد كه شخص بيش از آنچه را نياز دارد، طلب و براى به دست آوردن آن تلاش كند. آسيب‌هاى ناشى از تكاثر به حدّى است كه يك سوره از قرآن به آن اختصاص يافته و در جايى ديگر نيز مصداق حيات دنيوى خوانده شده و چنين آمده:

«اعْلَمُواأَنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَ تَكاثُرٌ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَباتُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَراهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطاماً وَ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ شَدِيدٌ وَ مَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رِضْوانٌ وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ؛

بدانيد كه زندگى دنيا، در حقيقت، بازى و سرگرمى و آرايش و فخرفروشى شما به يكديگر و فزون‌طلبى در اموال و فرزندان است. [مَثَل آنها] چون مثل بارانى است كه كشاورزان را رُستنى آن [باران‌] به شگفتى اندازد. سپس [آن كشت‌] خشك شود و آن را زرد بينى، آن گاه خاشاك شود و در آخرت [دنيا پرستان را] عذابى سخت است و [مؤمنان را] از جانب خدا آمرزش و خشنودى است و زندگانى دنيا جز كالاى فريبنده نيست.»

مفهوم سرمايه با مجموعه تحوّلاتى كه در پى رنسانس داشته بارزترين مصداق تكاثر است.

يكى از ويژگى‌هاى جالب دنيا كه در آيات و روايات به‌