ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١١٣ - اشاره
گرفت و امسال هم فيلمى به نام «دوست از جنس آتش». در اين فيلم به رفاقت با اين موجودات ترغيب شده است و به اين موضوع اشاره مىشود كه از اين موجودات كمك بگيريد. اين فيلمها كم كم به جشنواره ما مىآيد. فيلم ديگرى نيز با نام «سايه وحشت» در جشنواره عرضه شد كه باز قريب به همين مضامين بود.
كمكم عالم دخان و فضاى جنّيان اسباب تفريح مىشود؛ يعنى مثلًا كودكانمان بايد با اينها انس بگيرند و تنها چيزى كه اين وسط ملاك و تراز و معيار نيست، قرآن مجيد است و معارف صحيح در اين حوزه و اينكه روايات و احاديث و آيات قرآن در اين باب چه مىگويند؟ به طور كلّى مطالب به صورت ناشيانه از سريالها و فيلمهاى خارجى گرتهبردارى مىشود.
حال مىرويم سراغ سينماى خارج از كشور و تقليد ناشيانهاى كه ما از آن مىكنيم. ان شاالله در پايان، چاره با خود شما كه چه بايد كرد؟ شايد قدم اوّل همين آگاه شدن و دانستن باشد و اينكه تلويزيون و سينماى شما بدون شتابزدگى ابتدا از آيات و روايات سيراب بشود. شايد تنها استثنايى كه در زمينه اينگونه فيلمها به ذهن من مىرسد، فيلم «ملك سليمان» باشد كه با يك تحقيق ٥ ساله نهايتاً به سمت توليد رفت؛ ولى كارهاى ديگر تقريباً چيزى به نام تحقيق و پژوهش ندارند و عيناً از آثار خارجى گرتهبردارى مىشوند. شايد تفاوت محتوايى و معنايى «ملك سليمان» هم در همين نقطه است.
عذاب دخان چيست؟ آيا چنين عذابى وجود دارد؟ براى پاسخگويى به اين پرسش ريشه قرآنى آن را مرور مىكنيم و بعد به سراغ تحليل محتوايى آثار مىرويم. ما در قرآن، سوره مبارك «دخان» داريم درباره سه آيه ميانى اين سوره خيلى توصيف مفصّلى وجود دارد هم در قرآن مجيد و هم در روايات معصومان (ع). جالب است كه خود اعراب و كسانى هم كه به عربى تكلّم مىكنند، اين سوره را طور ديگرى مىخوانند؛ هر چند كه آنها با ما فرق دارند؛ چون ما اين سوره را قرائت مىكنيم و به مفاهيم آن دقّت نمىكنيم؛ مثل آيات از آن عبور مىكنيم ولى كسى كه زبان عربى بداند سوره را درك كرده و اين سوره را طور ديگرى تلاوت مىكند. در روايات ما، تفسير دخان از كلام امام صادق (ع) بىشمار است. در اين باره جلساتى بوده و آنها را تكرار نمىكنم. يك روايت از كتاب شريف «بحارالأنوار» و توصيفى از امام باقر (ع) است كه در ماهيّت و چيستى عذاب دخان و ذيل اين آيه كه «خداوند قادر است عذابى را از فراز سر شما و زيرگامهاى شما برانگيزد»[١]، اشاره به دخان مىفرمايند و اينكه عذابهاى آخرالزّمانى يكى از جدّىترين عذابهاست و طبعاً اين عذاب، عذابى فراگير، عظيم است و وقتى مؤمنان آن را مىبينند، برايشان دردناك است و براى كافران دردناكتر. اين جمله «رَبَّنَااكْشِفْ عَنَّا الْعَذابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ»[٢] يك بحث جدّى است و بد مخمصهاى ايجاد مىشود. در اين زمينه معصومان (ع) توصيفاتى دارند از اينكه فضاى دخانى در عالم پديد مىآيد و موجوداتى كه جنسشان دخانى است، براى بشر ايجاد زحمت مرئى مىكنند؛ امّا نكته بسيار مهم براى بنده اين است كه ما در بين عذابهاى آخرالزّمانى تا حالا كمتر از همه و تا قبل از فيلم «ملك سيلمان» به مفهوم دخان و عذاب دخان پرداختهايم. سينماى غرب پيش از همه به اين معنا اهتمام كرده است. چرا؟ مگر آنها به قرآن باورمندند يا مثل ما مسلمانند يا پژوهشهايى داشتهاند؟ شايد پژوهشهاى آنها در قرآن كمتر از ما نبوده باشد؛ ولى اگر به كتابهاى «مقدّس» رجوع كنيم، خصوصاً فصل آخر از كتاب مقدّس و «مكاشفات يوحنّا» مىبينيم كه اين عذاب توصيف شده و اينكه در فازى از عالم موجوداتى در آن مرئى مىشوند، به فتنه يأجوج و مأجوج نيز اشاره شده و با نام عاج و ماج از اين طايفهاى كه