ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٤١ - ٢ تبيين و تفسير اسلام پس از ظهور
چرا در روايات مربوط به عصر ظهور، اين همه بر احياى دين و معرفى چهرهاى نو از اسلام تأكيد شده است. در اينجا برخى روايات رسيده در اين زمينه را بررسى مىكنيم.
در روايتى كه از امام صادق (ع) نقل شده است، در اينباره چنين مىخوانيم:
«هنگامى كه قائم (ع) برمىخيزد، مردم را بار ديگر به اسلام فرا مىخواند و آنها را به سوى امرى كه آثار آن از بين رفته است و بيشتر جامعه از آن منحرف شدهاند، هدايت مىكند. قائم از آن رو «مهدى» ناميده مىشود كه به سوى امرى كه دچار انحراف شده است، هدايت مىكند و به اين دليل، به او قائم گفته مىشود كه براى اقامه حق برمىخيزد.»[١]
آن حضرت در روايت ديگرى، در پاسخ به اين پرسش كه سيره امام مهدى (ع) چگونه است؟ مىفرمايد:
«او همان كارى را انجام مىدهد كه رسول خدا (ص) انجام داد؛ هر آنچه را كه بيش از او بوده است، از بين مىبرد؛ همچنانكه رسول خدا (ص) امر جاهليّت را از بين برد و آنگاه اسلام را از نو بنا مىكند.»[٢]
امام ششم شيعيان در روايتى ديگر در همين زمينه مىفرمايد:
«هنگامى كه قائم خروج مىكند، امر تازه، كتاب تازه، سنّت تازه و دادرسى تازه با خود مىآورد.»[٣]
همچنين از آن حضرت نقل شده است:
«هنگامى كه قائم ظهور مىكند، امر جديدى با خود مىآورد، همچنانكه پيامبر خدا در آغاز اسلام [مردم را] به سوى امر جديد فرا خواند.»[٤]
در اين زمينه، روايات ديگرى نيز از امامان معصوم (ع) نقل شده است كه به همين مقدار بسنده مىكنيم. روشن است كه در اين روايات، مراد ازآوردن امر جديد، كتاب جديد و سنّت جديد، ارائه آيين، كتاب و سنّت ديگرى غير از اسلام، قرآن و سنّت نبوى نيست؛ زيرا روشن است كه اسلام، دين خاتم؛ قرآن، برترين كتاب آسمانى و سنّت پيامبر اكرم (ص)، كاملترين آموزه پيامبران الهى است و آنچه امام مهدى (ع) انجام مىدهد، در واقع، احياى دين، كتاب و سنّت، پيراستن آنها از همه زنگارها و معرفى دوباره آنها به بشريت است.
در برخى روايات بر اين نكته تصريح شده و از جمله در روايتى كه از امام محمّد باقر (ع) نقل شده، چنين آمده است:
«هنگامى كه قائم ما بر پا مىخيزد، مردم را به سوى امر تازهاى فرا مىخواند، چنانكه پيامبر خدا (ص)، مردم را اينگونه فرا خواند. اسلام در حالت غربت ظاهر شد و به زودى [مانند روز اوّل] غريب مىشود. پس خوشا به حال غريبان.»[٥]
امام على (ع) نيز درباره احياى كتاب و سنّت به دست امام مهدى (ع) مىفرمايد:
«او به شما نشان خواهد داد كه دادگرى چگونه است و كتاب خدا و سنّت را كه متروك شده است، زنده مىگرداند.»[٦]
اميدواريم كه خداى متعال توفيق معرفت امامان معصوم (ع)، درك جايگاه آنان و تسليم كامل در برابر سخنان ايشان را به همه ما ارزانى فرمايد.
سخن خود در زمينه احياى دين در عصر ظهور را با بخشى از دعايى كه از امام عصر (ع) نقل شده است، به پايان مىبريم:
«خداوندا! آنچه را از دينت نابود شده است، تازه كن و آنچه را از كتابت تغيير يافته است، زنده ساز و آنچه را از حكمت دگرگون شده است، آشكار كن تا اينكه دين تو به وسيله او (امام مهدى (ع)) و به دست او بار ديگر تر و تازه و خالص و پيراسته گردد، درحالىكه نه در آن، شكّى و نه با آن شبههاى و در نزد آن، باطلى و نه نزديك آن، بدعتى يافت شود.»[٧]
پىنوشتها:
[١]. سوره طه (٢٠)، آيات ٢ و ٣.
[٢]. محمّد بن يعقوب كلينى، الكافى، ج ٢، ص ٧٤، ح ٢.
[٣]. احمد بن على بن ابىطالب طبرسى، الاحتجاج، ج ١، ص ١٤٤.
[٤]. محمّدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٤٣، ص ١٥٨؛ سيّد جعفر شهيدى، زندگانى فاطمه زهرا (س)، چاپ سى و ششم: تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ١٣٨٠، ص ١٥١.
[٥]. نك: نهجالبلاغه، ترجمه: محمّدمهدى فولادوند، خ ١٠٧، ص ١٣٥.
[٦]. بحارالانوار، ج ٥٢، ص ١٩٠، ح ٢١.
[٧]. سيّد على بن موسى بن طاووس، مصباح الزائر، ص ٤٦٤؛ بحارالانوار، ج ٩٩، ص ١٦٦.
[٨]. براى مطالعه بيشتر در اين زمينه ر. ك: نهجالبلاغه، ترجمه: محمّدمهدى فولادوند، خ ٣ (شقشقيه)، صص ٢٧- ٢٩؛ سيّد محمّدباقر صدر، سى سال پس از پيامبر ٩، ترجمه: سيّد على علوى، چاپ اوّل: تهران، بدر، ١٣٦٦.
[٩]. براى مطالعه بيشتر درباره شرايط و زمينههايى كه به قيام امام حسين ٧ انجاميد، ر. ك: سيد جعفر شهيدى، پس از پنجاه سال: پژوهشى تازه پيرامون قيام حسين (ع)، چاپ اوّل: تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ١٣٥٩.
[١٠]. سيد بن طاووس، لهوف، ترجمه: عقيقى بخشايشى، چاپ پنجم: قم، دفتر نشر نويد اسلام، ١٣٧٨، ص ٤١.
[١١]. محمّد بن يعقوب كلينى، الكافى، ج ٧، صص ٩٤ و ٩٥، ح ٣.
[١٢]. شيخ مفيد، الارشاد، ص ٣٦٤؛ بحارالانوار، ج ٥١، ص ٣٠، ح ٧.
[١٣]. كتاب الغيبة (نعمانى)، باب ١٣، ص ٢٣٦، ح ١٣؛ بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٣٥٢، ح ١٠٨.
[١٤]. اثبات الهداة، ج ٣، ص ٤٥٢، ح ٥٢١.
[١٥]. بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٣٣٨.
[١٦]. كتاب الغيبة (نعمانى)، ص ١٧٢؛ بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٣٦٦.
[١٧]. نهجالبلاغه، ترجمه: محمّدمهدى فولادوند، خ ١٣٨، صص ١٧٣ و ١٧٤.
[١٨]. شيخ طوسى، اختيار معرفة الرّجال (معروف به رجال كشى)، ج ١، ص ٣٤٩، ش ٢٢١.
(١٨). شيخ عبّاس قمى، مفاتيح الجنان، بخشى از صلوات روايت شده از حضرت صاحب الزمان (ع) كه به افتخار ابوالحسن ضرّاب اصفهانى صادر شده است.