پى برد كه محتواى اصلى پيمان، برقرارى صلح، عدم تجاوز و همزيستى مسالمت‌آميز است. به نظر مى‌رسد هدف امام (ع)، ايجاد بسترى مناسب براى فعّاليت‌هاى خود و برنامه‌هاى حضرت مسيح (ع) است تا او بتواند به شكل طبيعى در هدايت ملل غربى گام بردارد، تحوّلى در عقايد و سياست‌هاى آنان به وجود آورد و انحرافات حكومت‌ها و تمدّن‌هاى غرب را برملا سازد. از روايات مربوط به اين قرارداد مى‌توان فهميد، بين اين صلح و صلح حديبيه كه پيامبر گرامى (ص) با قريش منعقد كرد شباهت زيادى وجود دارد. در صلح حديبيه، متاركه جنگ به مدّت ده سال مورد توافق طرفين قرار گرفت و خداوند آن را فتح المبين ناميد، امّا زمامداران ستمگر قريش اين عهد و پيمان را يك‌جانبه شكستند و از نيات خود پرده برداشتند و همين عمل آنها، انگيزه روى آوردن مردم به اسلام و مجوّزى براى سركوبى مشركان گرديد. در اين صلح نيز غربى‌ها دست به پيمان‌شكنى مى‌زنند و از خصلت طغيان و تجاوز خود پرده برمى‌دارند. به گفته روايات، با يك ميليون سرباز، منطقه را به جنگ و آشوب كشانده، پيكار بزرگى به وجود مى‌آورند كه از نبرد آزادى قدس نيز بزرگ‌تر خواهد بود. از پيامبر (ص) روايت شده كه فرمود: «بين شما و روم چهار پيمانِ صلح برقرار گردد كه چهارمين آنها به دست مردى از خاندان هرقل است و سال‌ها (يا دو سال) به طول انجامد. مردى از قبيله عبدالقيس به نام سؤدد بن غيلان پرسيد: در آن روز پيشواى مردم چه كسى خواهد بود؟ فرمود: مهدى از فرزندانم».[١]

از حذيفة بن يمان منقول است كه گفت: «پيامبر خدا (ص) فرمود: بين شما و بنى‌اصفر (رومى‌ها يا اروپايى‌ها) صلحى برقرار شود ولى آنها در مدّت باردارى زن (يعنى ٩ ماه) به شما خيانت كنند و با هشتاد لشكر از راه زمين و دريا حمله‌ور شوند. هر لشكر شامل دوازده هزار سرباز است. آنها بين يافا و عكا فرود آيند. فرمانرواى آنها كشتى‌هايشان را به آتش كشد و به ياران خود گويد: از سرزمينتان دفاع كنيد. آنگاه جنگ و كشتار از دو طرف آغاز شود. سپاهيان به كمك يكديگر بشتابند. حتّى كسانى كه در حضرموت يمن هستند به يارى شما آيند. در آن هنگام خداوند با نيزه، شمشير و تير خود، بر آنها هجوم آورد و به سبب آن بزرگ‌ترين كشتار در ميانشان واقع گردد».[٢]

معناى جمله: «خداوند با نيزه ... به آنها هجوم آورد» اين است كه خداوند مسلمانان را به كمك فرشتگان و امداد غيبى عليه دشمنان يارى فرمايد.

در صفحه ١٤٢ كتاب ابن حماد آمده است: «رومى‌ها بين صور تا عكا لنگر اندازند، آن هنگام است كه فتنه‌ها آغاز شود».

همچنين در صفحه ١١٥ آن آمده است: «خداوند دو كشتار ميان مسيحيان مقدّر نموده كه يكى واقع شده و ديگرى باقى مانده است».

و نيز آمده است: «آنگاه خداوند، باد و پرندگان را بر ما مسلّط كند. پرندگان بال‌هاى خود را به صورت آنها بكوبند تا چشمانشان از حدقه درآيد. زمين آنها را در خود فرو برد. پس از آن دچار صاعقه و زمين‌لرزه شده، زمين زير پايشان گود شود. خداوند صبر كنندگان را يارى كند و آنان را پاداش نيك دهد، همچنان‌كه ياران محمد (ص) را پاداش نيك بخشيد و دل‌ها و سينه‌هايشان را مالامال از شجاعت و جرئت گرداند».[٣]

چنين به نظر مى‌رسد كه هدف غربى‌ها از پياده كردن نيرو بين يافا و عكّا يا بين صور و عكّا، چنانچه در اين دو روايت آمد، بازگرداندن مجدّد فلسطين به يهوديان از يك سو و تعيين قدس به عنوان هدف نظامى جهت توجيه هجوم آنها از سوى ديگر است.

در روايت بعدى مى‌خوانيم كه آنان نيروهاى خود را در طول سواحل از عريش در مصر تا انطاكيه در تركيه پياده مى‌كنند. از حذيفة بن يمان نقل شده كه گفت: «پيامبر خدا را پيروزى و فتحى نصيب شود كه همانند آن از زمان بعثت وى رخ نداده است. عرض كرديم: اى رسول خدا اين فتح و پيروزى بر شما مبارك باد، آيا جنگ پايان مى‌يابد؟ فرمود: هرگز، هرگز، سوگند به كسى كه جانم به دست اوست، اى حذيفه، پيش از آن، شش حادثه واقع شود ... حضرت آخرين آنها را فتنه روم ياد كرد كه آنها به مسلمانان خيانت كرده و با هشتاد لشكر در فاصله بين انطاكيه تا عريش فرود آيند».[٤]

در روايات مربوط به فرود عيسى (ع) آمده است كه جنگ در آن زمان پايان خواهد يافت و تأييد اين مطلب، جنگ‌هاى امروز مسلمانان با روميان (غربى‌ها) است كه پايان نيافته و نخواهد يافت تا حضرت از پس پرده غيب خارج شده، مسيح (ع) از آسمان فرود آيد و خداوند ما را بر آنها در مرحله طغيان جهانى‌شان پيروز گرداند. در روايت آمده است كه: «در فلسطين دو درگيرى با روميان اتّفاق افتد كه يكى از آنها «گل‌چين» و ديگرى «درو» ناميده شود».[٥] يعنى جنگ دوم، نابودكننده‌تر از جنگ اوّل خواهد بود.

روايت بعدى به اين معنا اشاره مى‌كند كه نبرد مهدى (ع) با غربى‌ها جنگى نابرابر است و البتّه به ظاهر موازنه قدرت به نفع آنهاست. از اين رو، برخى بُزدلان عرب به آنها مى‌پيوندند و بقيه بى‌طرف مى‌مانند. ابن حماد به نقل از صفوان در تفسير اين آيه كه فرموده است: «شما به زودى به سوى قومى بسيار قدرتمند فراخوانده شويد» مى‌گويد: منظور روميان‌اند در روز نبرد بزرگ. سپس مى‌افزايد: خداوند عرب‌ها را در آغاز اسلام به جنگ با كفّار دعوت نمود، آنها گفتند: «مال، زن و فرزندان، ما را سرگرم و مشغول داشته است» خداوند فرمود: «شما به زودى به سوى قومى بسيار نيرومند فراخوانده شويد»، آنها بار ديگر در جنگ با روم همان گويند كه در آغاز اسلام گفتند آنها