بيت المقدّس يا اورشليم، بزرگ‌ترين و پرجمعيّت ترين شهر و مركز فلسطين است كه بر كوه‌هاى «موريا» بنا شده و كوه‌هاى صهيون و زيتون از شرق و غرب آن را احاطه كرده اند. اين شهر محلّ اوّلين قبله مسلمانان، دومين مسجد اسلام، سومين حرم شريف (بعد از مكه و مدينه) و بنا به فرموده اى از امام على (ع) يكى از چهار قصر بهشتى در دنياست كه اين چهار قصر عبارتند از، مسجدالحرام، مسجدالنبى (ص)، مسجد بيت المقدّس و مسجد كوفه.

اورشليم از دو كلمه «اور» و «شليم» تشكيل يافته است. در زبان عبرى «اور» به معناى آتش، روشنايى و مقدّس و «شليم» به مفهوم شهر، صلح و آرامش است، و بر روى هم به معنى شهر مقدّس، شهر روشنايى، صلح و آرامش است.

يهودى‌ها آن را «بيت هميقداش» به معنى خانه مقدّس نيز مى‌گويند و تا قبل از ظهور اسلام ايليا نيز خوانده شده است.

بعد از ظهور اسلام، به تدريج اسامى بيت القدس، بيت المقدّس، قدس و مدينه مقدّسه برآن اطلاق شد.

دايرة المعارف تشيع ذيل واژه بيت المقدّس آورده است:

درباره فضائل اين شهر بسيار گفته و نوشته اند: اين شهر را انبيا بنا كرده‌اند. داوود (ع) و سليمان (ع)، در اين شهر حكومت داشتند، خداوند زكريّا (ع) را به يحيى (ع)، در همين جا بشارت داد. جبال وطير را در بيت المقدّس براى داود (ع) مسخّر ساخت، هاجر از كوثا به بيت المقدّس هجرت كرد، موسى (ع) در اينجا به نور پروردگار نگريست و در همينجا با خدا تكلّم كرد، مريم عَذرا در بيت المقدّس وفات يافت. عيسى در همين جا زاده شد و عروج كرد، محشر و منشر حساب روز جزا و صراط در همين جا برپا خواهد شد و اولين بقعه اى كه در روى زمين ساخته شده همان است كه بر صخره بيت المقدّس بنا گرديده است.

همچنين حضرت ابراهيم (ع) فرزندش اسماعيل را براى قربانى كردن به بالاى صخره برد و حضرت محمد (ص) نيز از اين كوه به معراج رفتند.

بدين ترتيب با شهرى روبرو هستيم كه براى هر سه دين بزرگ آسمانى، بسيار مقدّس به حساب مى‌آيد.

تاريخ بيانگر آن است كه اين شهر صخره اى، دست‌كم در طى قرون، بيست بار تحت محاصره شديد واقع شده، دو بار به دست مهاجمان به كلى ويران گشته و بر جايش شخم زده اند؛ هجده بار تجديد ساختمان شده و سه بار معبد آن بازسازى و مرمت گرديده است و مردمش شش بار وادار به تغيير دين و مذهب خود شده اند.

معبد سليمان‌

همان‌گونه كه گفته شد، اورشليم در فلسطين واقع است. نام قديم فلسطين «كنعان» بود و تاريخِ آن به سه تا چهار هزار سال پيش از ميلاد مسيح (ع) مى‌رسد. تقريبا در قرن سوم پيش از ميلاد، حضرت ابراهيم (ع) به اين سرزمين آمد. فرزندان ايشان در اين مكان سكنا گزيدند، تا آنكه در زمان يعقوب (ع) سير حوادث، يوسف (ع) را در مصر به قدرت رساند. بر اثر قحطى گسترده، پاى فرزندان يعقوب براى گرفتن آذوقه به مصر باز شد. يوسف (ع) برادران را شناسايى كرد و بدين ترتيب خانواده يعقوب (ع) و فرزندان او (بنى اسرائيل) به مصر منتقل شدند.

بنى اسرائيل تا زمان زنده بودن يوسف (ع) در مصر با احترام زندگى مى‌كردند امّا پس از مرگ او، وضع دگرگون شد. يوسف (ع) پيش از مرگ، همه را جمع كرد و از سختى اى كه به آنان مى‌رسد خبر داد. او گفت كه مردان كشته خواهند شد، شكم زنان آبستن دريده و كودكان‌