گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٦٢ - روش صحيح پاسخ دادن

ازآنجاکه مردم به حکیمان و اندیشمندان اعتماد و لطف دارند. ازاین‌رو به گفته آن‌ها عمل می‌کند لذا اگر اندیشمند سخن صحیحی بگوید باعث نجات و سعادت است و اگر ناصحیح بگوید منجر به رنج و گرفتاری می‌شود؛ و این هشداری است برای اندیشمندان که در گفتار و رفتار خویش دقت کنند.

روش صحيح پاسخ دادن‌

قَالَ ٧ : حِينَ‌ سَأَلَهُ رَجُلٌ أَنْ يُعَرِّفَهُ الْإِيمَانَ فَقَالَ ٧ إِذَا كَانَ الْغَدُ فَأْتِنِي حَتَّى أُخْبِرَكَ عَلَى أَسْمَاعِ النَّاسِ فَإِنْ نَسِيتَ مَقَالَتِي حَفِظَهَا عَلَيْكَ غَيْرُكَ فَإِنَّ الْكَلَامَ كَالشَّارِدَةِ[١] يَنْقُفُهَا[٢] [يَثْقَفُهَا][٣] هَذَا وَ يُخْطِئُهَا هَذَا؛

(شخصى از امام پرسيد كه ايمان را تعريف كن) حضرت فرمود: فردا نزد من بيا تا در جمع مردم پاسخ‌گویم، كه اگر تو گفتارم را فراموش كنى ديگرى آن را در خاطرش سپارد، زيرا گفتار چنان شكار رمنده است، يكى آن را به دست آورد و ديگرى آن را از دست مى‌دهد.[٤]

افراد در قدرت درک و فهم یکسان نیستند؛ و هر کس بر اساس قدرت ذهنی و تفکرش برداشتی دارد.

[١] . حیوان یا انسان فراری. یا فرار همراه با اضطراب.

[٢] . شکاف و سوراخ کردن، یعنی کلام را بشکافند و معانی اصلی را دربیاورند.

[٣] . یافتن، فهمیدن.

[٤] . ح ٢٦٦.