گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٣٣ - شگفتىهاى روح آدمى

آموختن و یادگرفتن، باعث پیشرفت و ترقی است. ازاین‌رو شایسته نیست به خاطر شرم و حیا خود را در جهل و نادانی اسیر کنیم و از موفقیت و کامیابی بازمانیم.

تن بدون سر، جان ندارد. ایمان بدون صبر، ایمان مُرده است و ایمان با صبر و شکیبایی است که به ثمر می‌نشیند.

شجاعت گفتن «نمی‌دانم»

قَالَ ٧ : ‌ مَنْ تَرَكَ قَوْلَ لَا أَدْرِي أُصِيبَتْ مَقَاتِلُهُ[١] ‌؛

كسى كه از گفتن «نمى‌دانم» روی‌گردان است، به هلاكت و نابودى مى‌رسد.[٢]

قرار نیست همه‌چیز را یاد داشته باشیم؛ و نیکو نیست در چیزی که نمی‌دانیم و به آن آگاه نیستیم اظهارنظر کنیم و دین و دنیای خود را نابود کنیم. چه‌بسا با پاسخی نادرست آبرو، جان و مال خود و دیگران را به خطر بیندازیم و مایه رنجش و عذاب شویم؛ و آرامش و آسایش را از خود دور کنیم.

دانشمند کامل کیست؟

قَالَ ٧ : الْفَقِيهُ كُلُّ الْفَقِيهِ[٣] مَنْ لَمْ يُقَنِّطِ النَّاسَ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ وَ لَمْ يُؤْيِسْهُمْ مِنْ رَوْحِ‌ اللَّهِ وَ لَمْ يُؤْمِنْهُمْ مِنْ مَكْرِ اللَّهِ‌؛

[١] . مواضعی از بدن که اگر ضربه بخورد حیات انسان به خطر می‌افتد؛ مانند سر.

[٢] . ح ٨٥.

[٣] . به معنای وسیع کلمه یعنی عالم دینی و به معنای عالم ازهرجهت.