گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٢٩ - پنج گنج

«کاچی بهتر از هیچی است» در بخشش و احسان نباید به کمیت و مقدار آن نگاه کرد بلکه باید به خداوند بزرگ و کریم چشم دوخت که پاداشی چندین برابر آن خواهد داد؛ و چه‌بسا نزد خداوند ناچیزترین‌ها، ارزشمندتر ین‌ها هستند.

حفظ روح اميدوارى‌

قَالَ ٧ : إِذَا لَمْ يَكُنْ مَا تُرِيدُ فَلَا تُبَلْ[١] [كَيْفَ‌] مَا كُنْتَ‌؛

اگر به آنچه مى‌خواستى نرسيدى، ازآنچه هستى نگران مباش.[٢]

چهار احتمال برای این حدیث شمرده‌اند:

اول: هنگامی‌که به مقصد نرسیدی غمگین مباش، چراکه اگر مقصود مادی است دنیای مادی بقایی ندارد و اگر مقصود معنوی است خداوند برای تلاشی که کردی به تو اجر و پاداش می‌دهد. دوم: اگر به مقصد نرسیدی دست از تلاش و کوشش بر ندار و به سخنان این‌وآن اعتنا مکن. سوم: اگر به مقصود نرسیدی به همان حال که هستی راضی باش تا از مقام و مرتبه تو نزد خداوند کاسته نشود چهارم: اگر به مقصود نرسیدی به هر صورتی باشی تفاوتی نمی‌کند.[٣] مثل‌اینکه به هدف و خواسته‌اش نرسیده است حالا برایش فرقی نمی‌کند که روزگار به کدام طرف بچرخد.

[١] . از ماده «بَلو» به معنی اهمیت دادن به چیزی است.

[٢] . ح ٦٩.

[٣] . پیام امام امیرالمؤمنین ٧ ، ج ١٢، ص ٤١٥.