گزیده ای از تربیت و اخلاق در نَهج البَلاغه و غُرَرُالحِکَم - پوریزدی، رحمت - الصفحة ١٢٦ - متکبر ناچیز

در ایراد سخن مانند جمع کننده هیزم در شب و کف و آشغال روی سیل مباش.[١]

هنگام سخن مطالب محکم و مستدل و بیان کن و سخنان زلال مطرح کن، نه مثل سیل که همه‌چیز را با خود می‌آورد.

سیل، تر و خشک را باهم می‌آورد؛ و تو در هنگام سخن گفتن صحیح و غلط را با هم نیاور.

متکبر ناچیز

قَالَ ٧ : عَجِبْتُ‌ لِمُتَكَبِّرٍ كَانَ‌ أَمْسِ نُطْفَةً وَ هُوَ فِي غَدٍ جِيفَة؛

عجب دارم از متکبر، دیروز نطفه بود و فردا مُرداری خواهد بود.[٢]

تکبر یعنی بزرگ دیدن خویش. انسان به گذشته‌اش متکبر باشد یا به آینده‌اش؟

مُهر عقل

قَالَ ٧ : إِذَا كَتَبْتَ‌ كِتَاباً فَأَعِدْ فِيهِ النَّظَرَ قَبْلَ خَتْمِهِ فَإِنَّمَا تَخْتِمُ عَلَى عَقْلِك‌؛

هرگاه نوشته ای را نوشتی قبل از مُهر کردن (تمام کردن، فرستادن)، آن، در آن اعاده نظر نما (بازنگری کن) زیرا که بر عقل خود مُهر خواهی زد.[٣] (زیرا نوشته‌هایت از عقل و درک تو خبر می‌دهد).

[١] . ح ١٠٩٦٩.

[٢] . ح ٧١٣٠.

[٣] . ح ٢٨٥.