بيشتر مردم كوفه اهل قبيله‌ها بودند؛ از اين رو حضرت مسلم عليه السلام براى هر قبيله‌اى رئيسى برگزيده بود. ابن زياد در اقدامى ديگر آن سران را عزل كرد و از هواداران خود، سرانى را براى قبيله‌ها مشخص نمود. در ميان هر قبيله‌اى رابطى بين آن قبيله و واليان حكومت قرار داده شد.

در زمان‌هاى گذشته، براى هر شهرى و محلّه‌هاى آن، افراد سرشناسى را معين مى‌كردند كه مشكلات مردم را حل كنند و گرفتارى‌هاى افراد را برطرف نمايند و يا اگر از طرف دولت هدايا و حقوقى در ميان مردم تقسيم مى‌شد، به واسطه اين افراد صورت مى‌گرفت و اموال به دست مردم مى‌رسيد.

افراد قبيله زير نظر اين شخص بودند كه به او «عِرّيف» يا «عَريف» گفته مى‌شود و جمع آن «العُرَفاء» است. اين كلمه در روايات هم آمده است. در روايتى مى‌خوانيم:

حملة القرآن عرفاء أهل الجنّة.[٢]

كلمه «عرفاء» به معناى رؤسا، تفسير شده است. بنابراين، معناى روايت اين گونه مى‌شود كه اهل قرآن، بزرگان و محترمان بهشت هستند.

ابن زياد عرفاء كوفه را شناسايى كرد و به جاى آنان اشخاص ديگرى را گمارد و دستورات لازم را به آنان رسانيد. وى فرمان داد كه آنان مواظب تك تك افراد قبيله خود باشند. اين عرفاء شامل:

[١] - الإرشاد: ٢/ ٥٤؛ بحار الانوار: ٤٤/ ٣٥٠؛ تاريخ الطبري: ٤/ ٢٧٧

[٢] - الكافي: ٢/ ٦٠٦؛ سنن دارمى: ٢/ ٤٧٠؛ مجمع الزوائد: ٧/ ١٦١؛ الجامع الصغير: ١/ ٥٨٠، شماره ٣٧٥٩؛ كنز العمّال: ١/ ٥١٤، شماره ٢٢٨٩؛ تاريخ مدينة دمشق: ٦٩/ ٢٠٥