در جهت اهداف و مقاصد خود بهره‌گيرى كند. ماژور تالبوت، از گردانندگان وزارت مستعمرات و از مشاوران نخست‌وزير، وارد مذاكره براى اخذ امتياز پنجاه ساله شد.[١]

براى اجراى قرارداد، كمپانى رژى تأسيس شد و هزاران انگليسى و غيرانگليسى، از شبه‌قاره هند و بعضى كشورهاى اروپايى، با عناوين كارمند، مدير، مبلغ، خدمه و غيره وارد كشور شدند. اين شركت حق داشت كليه نيازهاى خود را بدون پرداخت ماليات و حقوق گمركى، به كشور وارد كند و توتون و تنباكو را تنها در ازاى پرداخت يك چهارم از درآمد كمپانى به دولت ايران، صادر كند و يا در داخل به قيمت مورد نظر خود به فروش رساند.

اجراى اين قرارداد، باعث سلطه اقتصادى بيشتر انگليس، گرانى محصول تنباكو، ورشكستگى و بيكارى شمارى از كشاورزان و شاغلان مرتبط مى‌گرديد و از آنجا كه براى مردم و علما قابل تحمل نبود، مقاومت و مبارزه آغاز شد. تعطيلى بازارها، نوشتن نامه‌ها و طومارها، درگيرى با نيروهاى دولتى، تجمع و تحصن و مبادله پيام ميان علما و دربار، نشانه جدى بودن مردم و شدت مخالفت آنان بود. دولت ابتدا سرسختى نشان داد و سعى در سركوب جنبش اعتراضى علما و مردم داشت و تصور مى‌كرد مى‌تواند به سرعت مردم را آرام و مطيع سازد، اما مبارزات مردمى به رهبرى علما گسترش يافت و توجه علما و مراجع شيعه عراق را به خود جلب كرد.

مرحوم آيت‌الله ميرزا محمدحسن حسينى، ملقب به ميرزاى شيرازى براى اتمام حجت و رفع هر گونه بهانه دولت در آينده، ابتدا با پيام شفاهى و سپس طى نامه‌اى، از دربار خواست امتياز تنباكو را لغو كند.

ناصرالدين شاه اهميتى به اعتراض ميرزاى شيرازى نداد و به نماينده ايران دستور داد به سامرا رفته، فوايد امتياز را به ميرزا بگويد. استدلال اين بود كه اولًا براى رهايى از دست قوى‌پنجه روسيه، نزديكى به دول اروپايى لازم است؛ ثانياً براى تقويت ارتش احتياج به پول‌

[١]. بيشتر قراردادهاى دوران قاجار با عنوان« امتياز» منعقد مى‌شد؛ زيرا استعمار نمى‌خواست اين به اصطلاح امتيازها، آثار حقوقى قرارداد را داشته باشد